Tebliğ
Tanım
Bir belgenin (örneğin noter ihtarnamesi, ödeme emri ya da tahliye emri) 7201 sayılı Tebligat Kanunu'ndaki usulle muhatabına ulaştırılması; tebliğ bir mazbata ile belgelenir ve kural olarak muhatabın bilinen en son adresinde yapılır (Tebligat K. m.1, 10, 23). Muhatap adresinde bulunmazsa belge aynı konutta oturan kişilere verilir; kimse bulunmaz ya da almaktan kaçınılırsa muhtara ya da kolluğa bırakılıp kapıya ihbarname yapıştırılır ve kural olarak yapıştırma tarihi tebliğ tarihi sayılır; muhatabın geçici olarak başka yere gittiği adresteki kişilerce bildirilmişse belge bu kişilere verilir ve kanuna göre tebliğ, belgenin bu kişilere verildiği tarihte veya ihbarname kapıya yapıştırılmışsa bu tarihten itibaren 15 gün sonra yapılmış sayılır (Tebligat K. m.16, 20, 21). Kira hukukundaki pek çok süre, örneğin tahliye emrine itirazın 7 günü, tebliğden itibaren işler (İİK m.274).
Tebligat K. m.1, 10, 16, 20, 21, 23; İİK m.274
Örnek
Temsilî örnek
Bir ev sahibi, kiracıya noter ihtarnamesi gönderir; tebligat kiracının bilinen en son adresine çıkarılır. Kiracı adreste bulunmazsa belge kiracıyla aynı konutta oturan kişilere verilir. Orada kimse bulunmaz ya da belge almaktan kaçınılırsa belge muhtara ya da kolluğa bırakılır ve kapıya ihbarname yapıştırılır. Bu durumda kural olarak yapıştırma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Adresteki kişiler kiracının geçici olarak başka yere gittiğini bildirmişse belge onlara verilir; tebliğ, belgenin verildiği tarihte veya ihbarname yapıştırılmışsa bu tarihten 15 gün sonra yapılmış sayılır. Tahliye emrine itirazın 7 günü gibi süreler tebliğden itibaren işler.
Sık karıştırılan
İhtar: İhtar, kiracıya süre veren ve süre içinde aykırılık giderilmezse feshedileceğini bildiren yazılı bildirimdir. Tebliğ ise bu belgenin Tebligat Kanunu'ndaki usulle muhataba ulaştırılmasıdır.
Ödeme emri: Ödeme emri icra dairesinin kiracıya gönderdiği belgedir; tebliğ bu belgenin muhataba ulaştırılma usulüdür.
Tahliye emri: Tahliye emri icra dairesinin taşınmazı kullanan kişiye gönderdiği emirdir; tebliğ bu emrin muhataba ulaştırılma usulüdür. Ev sahibinin ilamsız takibindeki tahliye emrine itiraz süresi, emrin tebliğinden itibaren işler (İİK m.274).
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İcra yolunda tahliye emrindeki boşaltma süresi Dosya 002 | 15 gün | Tahliye emrinin tebliğinden itibaren | İİK m.272 |
| Tahliye emrine itiraz (icra dairesine, dilekçeyle ya da sözlü) Dosya 002 | 7 gün | Tahliye emrinin tebliğinden itibaren. İtiraz takibi durdurur ama tek başına korumaz: ev sahibi, kanundaki şartlarla (ör. taahhüt noterde düzenlenmiş ya da onaylanmışsa) icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.275); Yargıtay'ın bir kararına göre bunun yerine sulh hukuk mahkemesinde itirazın iptali davası da açabilir (İİK m.67; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024/3875 E., 2025/759 K., kanun yararına bozma). Süresinde itiraz edilmez ya da itiraz kaldırılırsa, tahliye emrindeki 15 günlük süre geçince zorla tahliye yapılabilir (İİK m.272, 273) | İİK m.67, 272, 273, 274, 275; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024/3875 E., 2025/759 K. (kanun yararına bozma) |
| Ev sahibinin yazılı ihtarla verdiği ödeme süresi (konut) Dosya 005 | En az 30 gün | Yazılı bildirimin kiracıya tebliğ edildiği günü izleyen gün | TBK m.315/2 |
| Tahliye ihtarlı ödeme emrine itiraz (konut) Dosya 005 | Kural olarak 7 gün içinde, bazı hâllerde 3 gün içinde | Ödeme emrinin tebliğinden. İtiraz takibi durdurur; ancak kira ödeme süresinde ödenmezse ev sahibi icra mahkemesinden ya da dava yoluyla tahliye isteyebilir (İİK m.269/3, 269/b-c) | İİK m.269/2, 269 son fıkra, 269/3, 269/b-c, m.62/1; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021/996 E., 2023/642 K. (oy çokluğuyla) |
| Tahliye ihtarlı ödeme emrindeki ödeme süresi (konut) Dosya 005 | En az 30 gün | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren (ödeme emri örneğindeki ifade; TBK m.315/2'ye göre süre tebliği izleyen günden işler) | TBK m.315; İİK m.269 |
| Ödeme süreli yazılı ihtar (TBK m.315) Dosya 012 | Konutta en az 30 gün | Yazılı bildirimin kiracıya tebliğ edildiği (yapıldığı) tarihi izleyen gün. Noter şart değildir, kanun "yazılı" der; tebliğ tarihini belgelemek işinizi kolaylaştırır. İhtarda borcun tutarı, verilen süre ve süre içinde ödenmezse sözleşmenin feshedileceği ile tahliye davası açılacağı yazılmalıdır (Yargıtay HGK). Noter aracılığıyla gönderilen ihtarda kiracı adreste bulunmazsa tebliğin nasıl yapıldığı ve tarihi için bkz. 'Sık yapılan yanlışlar' (Tebligat K. m.16, 20, 21). | TBK m.315/1-2 |
| Tahliye ihtarlı ödeme emri (İİK m.269) Dosya 012 | Ödeme süresi konutta en az 30 gün; kiracının itiraz süresi kural olarak 7 gün | Ödeme emrinin kiracıya tebliği. İtiraz takibi yalnız durdurur; kira ödeme süresinde ödenmemişse itirazın kaldırılması ve tahliye yine istenebilir (bkz. 'Kiracı itiraz ederse'). İtiraz edilmezse ödeme süresi bitince icra mahkemesinden tahliye istenir. Bu yolda arabulucu aranmaz; itirazdan sonra genel mahkemede dava açılırsa arabulucuya başvurmak gerekir. | TBK m.315; İİK m.269/1-2 |
| Kiracı itiraz ederse Dosya 012 | İtirazın ev sahibine tebliğinden itibaren 6 ay | İtiraz takibi durdurur; kira ödeme süresinde ödenmemişse ev sahibi, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bu süre içinde kanundaki şartlarla icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi birlikte ister. Şartlar yoksa ya da ev sahibi genel dava yolunu seçerse sulh hukuk mahkemesinde dava açar; bu davada ödeme emri ihtar yerine geçer, ancak davadan önce arabulucuya başvurmak gerekir (Yargıtay'ın bir kararında, kiracısı şirket olan bir olayda (kiralananın türü kararda yazmıyor), itiraz üzerine arabulucusuz açılan itirazın iptali ve tahliye davası usulden reddedildi, red onandı: 3. HD 2024/3408 E., 2025/2823 K.). Süre içinde itirazın kaldırılması istenmezse aynı alacak için bir daha ilamsız takip yapılamaz. | İİK m.269/3, 269/b |
| Ödenmeyen kira yolu (TBK m.315; İİK m.269) Dosya 013 | Konutta en az 30 gün ihtar süresi; ödeme emrine itiraz kural olarak 7 gün; itirazın tebliğinden itibaren 6 ay; ödeme süresinin bitiminden itibaren 6 ay | İhtar süresi, bildirimin kiracıya yapıldığı günü izleyen günden başlar. Tahliye ihtarlı ödeme emrinde itiraz tebliğden başlar ve takibi durdurur; ödeme süresinde ödenmemişse, itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması ve tahliye istenebilir. Kiracı kira sözleşmesini ya da imzasını inkâr ederse bunun için sözleşmenin noterde düzenlenmiş ya da imzasının noterce onaylanmış olması gerekir (İİK m.269/b); kiracı kirayı ödediğini ya da başka bir sebeple istenemeyeceğini ileri sürerse bunu belgeyle ispatlaması ona düşer (m.269/c). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bir kararının gerekçesinde (HGK 2021/996 E., 2023/642 K.; karar başka bir konuda verilmiştir), kiraya verenin bunun yerine ödeme süresi geçtikten sonra sulh hukukta dava da açabileceğini belirtmiştir; genel mahkemede dava açılacaksa önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B-1). İtiraz ve ödeme yoksa ödeme süresinin bitiminden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinden tahliye istenir. Ayrıntı Dosya 012'dedir. Aile konutunda, kiracı olmayan eş bildirimle sözleşmenin tarafı olmuşsa fesih ihtarı ve ödeme süresi kiracıya ve eşine ayrı ayrı bildirilir (TBK m.349/3). Genel mahkemede (sulh hukuk) açılacak fesih ve tahliye davası için kanun ayrı bir süre koymaz; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, on yıllık uzama sonunda yapılan feshe ilişkin bir kararının gerekçesinde, ödenmeyen kira (TBK m.315) ve sözleşmeye aykırılık (TBK m.316) sebebiyle açılacak fesih ve tahliye davalarının makul sürede açılması gerektiğini belirtmiştir (3. HD 2025/5740 E., 2025/6197 K.). Makul sürenin ne kadar olduğu bu sayfada verilmez; icra yolundaki süreler bundan ayrıdır. Gecikme riski için bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz. | TBK m.315/1-2, 349/3; İİK m.269 |
| Kiranın yeni malike ödenmesi Dosya 015 | Yeni malike ödeme zorunluluğu, kiracıya yapılan bildirimin tebliğinden itibaren | Satın aldığınızı ve kiranın size ödenmesi gerektiğini kiracıya bildirmeniz; tebliğ edilene kadar eski malike yapılan ödemeler Yargıtay'a göre geçerlidir | TBK m.310/1; Yargıtay 8. HD 2019/6606 K. (işyeri kirası) |
| Teslimde inceleme ve kiracının sorumlu olduğu eksikliğin bildirimi Dosya 017 | "Hemen" ve yazılı; kanunda gün sayısı yok | Geri verme (teslim alma) sırasında. Yargıtay kararlarında ölçü, bildirimin somut olaya göre makul sürede yapılıp yapılmadığıdır. Anahtar notere bırakılıp ev sahibine tebliğ edildiğinde, bir konut kararında tebliğ tarihi teslim alma tarihi sayıldı. Bir konut kararında ilk derece mahkemesi, teslimden hemen sonra yazılı bildirim yapılmadığını ve 3,5 ay sonra dava açıldığını belirtti; bölge adliye mahkemesi makul sürede bildirim yapılmadığı gerekçesiyle hor kullanım tazminatını reddetti ve Yargıtay kararı onadı | TBK m.335 |
| Delil tespiti ve raporun kiracıya tebliği Dosya 017 | Kanunda gün sayısı yok; Yargıtay tebliğin de makul sürede olmasını arıyor | Dava açılmadan önce tespit, esas davaya bakacak mahkemeden ya da evin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istenir; Yargıtay'ın bir kararında tespit raporunun kiracıya makul sürede tebliği de aranarak bildirim yapılmamış sayıldı | HMK m.400, 401 |
Bu terimin geçtiği dosyalar
- Dosya 002: Tahliye Taahhütnamesi Geçerli mi? Boş, Tarihsiz, Notersiz
- Dosya 005: Kira Ödenmezse Ne Olur? 30 Gün, İhtar ve İcra
- Dosya 012: Kiracı Kirayı Ödemiyor: Ev Sahibi Ne Yapabilir?
- Dosya 013: Kiracı Çıkmıyor: Ev Sahibinin Yasal Yolları Neler?
- Dosya 015: Kiracılı Ev Aldınız, Taşınmak İstiyorsunuz: Hangi Yollar Var?
- Dosya 016: İki Haklı İhtar: Hangi Şartlarla Tahliye Davası Açılır?
- Dosya 017: Kiracı Evi Hasarlı Bıraktı: Teslim Alırken Neye Dikkat Etmelisiniz?