DOSYA Nº 040 · İŞVEREN HAKLARI

İşçi İşyerine Zarar Verdi: İşveren Maaştan Kesebilir mi?

Yayın: 26.10.2026 · Mevzuat kontrol: 25.10.2026

İşçi işyerine zarar verdi: işveren maaştan kesebilir mi, tazminat isteyebilir mi?

Hazırlayan: Haklarını Öğren editörlüğü. Avukat onayı değildir. Nasıl hazırlanıyor?

Dosya

Kısa cevap

İşveren, ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça işçiden olan alacağıyla takas edemez; rızanın şekli ve zamanı bu sayfada anlatılmıyor. İstisna yalnız işçinin kasten sebebiyet verdiği, yargı kararıyla sabit zarardır (TBK m.407/2). İşK m.38 ücret kesme cezası ayrı bir kurumdur ve zarar karşılığı kesinti yetkisi yazmaz. İşçi kusuruyla verdiği zarardan sorumludur (TBK m.400); ispat yükünün işçiye karşı nasıl işlediği anlatılmıyor.

Genel bilgilendirmedir; her olayın ayrıntısı sonucu değiştirebilir. Ayrıntılar, istisnalar ve kaynaklar aşağıda.

▶ Video yakında yayında

Bu dosyanın yeni videosu hazırlanıyor. Metin, süreler ve kaynaklar aşağıda.

Vaka

İşçi iş aracına zarar verdi. İşveren zararı maaştan kesmek istiyor; işçi razı değil. Bu video, 4857 sayılı İş Kanunu (İşK) kapsamındaki işçiler içindir; kapsam dışı işlerde ne uygulanacağı anlatılmıyor.

Kanun ne diyor?

Takas: İşveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, TBK, m.407/2). İstisna: işçinin kasten sebebiyet verdiği, yargı kararıyla sabit bir zarardan doğan alacaklar, ücretin haczedilebilir kısmı kadar takas edilebilir; iki şart birlikte aranır. Ücretin işveren lehine kullanılacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir (m.407/3). Rızanın şekli ve zamanı ile zimmet ya da araç formlarındaki kesinti maddelerinin bu fıkraya girip girmediği anlatılmıyor. İşK m.35 ve TBK m.410 ücretin haczi ve devri için sınır koyar; takasta hangi oranla uygulanacağı anlatılmıyor.
Ücret kesme cezası: İşveren, toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş sebepler dışında ücret kesme cezası veremez; kesinti işçiye derhal sebepleriyle bildirilir; bir ayda iki gündelikten fazla olamaz; kesilen para bir ay içinde Bakanlık hesabına yatırılır (İşK m.38). Madde ceza kesintisinden söz eder; zarar karşılığı kesinti yetkisi yazmaz.
İşçinin sorumluluğu: İşçi, işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur; işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi ile işçinin bilinen veya bilinmesi gereken nitelikleri göz önünde tutulur (TBK m.400). Haksız fiil hükümleri kıyasen uygulanır (m.114/2); ispat yükünün işçiye karşı nasıl işlediği anlatılmıyor (m.50 ve m.112 farklı ispat kuralı koyar). Hâkim kusurun ağırlığına göre tazminatı belirler (m.51); hafif kusurlu borçlu yoksulluğa düşecekse ve hakkaniyet gerektirirse tazminat indirilebilir (m.52/2).
İşverenin yolları: Rıza ve istisna yoksa işverenin yollarından biri, ispatlayacağı zarar iddiasıyla dava açmaktır; kanun bunu yazmaz, sonuç hükümlerden çıkarılır. Alacak için icra takibi de mümkündür (İcra ve İflas Kanunu, İİK, m.42, 58); ilamsız takipte ödeme emri tebliğ edilirse itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde bildirilir (İİK m.62); diğer takiplerde süre farklı olabilir; itiraz edilirse iş bitmez, alacaklı itirazın iptalini dava edebilir (m.67). İş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1; itirazın iptali dahil); haksız fiile dayalı davanın kapsamı anlatılmıyor.
Haklı fesih (işveren): İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi ya da işyerinin malı veya eli altındaki makine, tesisat ve eşyayı otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması, işverene bildirim süresini beklemeden fesih hakkı verir (İşK m.25/II-ı). Hak, işverenin olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçince kullanılamaz; bir yıllık üst sınır, işçi olayda maddi çıkar sağlamışsa uygulanmaz (m.26). İşçi yargı yoluna başvurabilir (m.25 son fıkra).
İşçi tarafı: Ücretin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun hesap edilmemesi ya da ödenmemesi işçiye bildirim süresini beklemeden fesih hakkı verir (m.24/II-e); dayanaksız kesintinin buna girip girmediği olaya göre değişir; altı iş günü kuralının ücrette nasıl işlediği anlatılmıyor. Fesih haksız bulunursa kıdem ve ihbar sonuçları değişebilir (Dosya 023, 024). Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır (m.32); başlangıç anı anlatılmıyor.

Yargıtay dosyaları

İlk iki 9. Hukuk Dairesi (HD) kararı gerekçesiz onamadır; kesintiye ilişkin cümleler alt derece mahkemelerinindir, Yargıtay'ın değildir: 2025/7817 E., 2025/9142 K., 25.11.2025 (ücret kesme cezası zarar tazmin amacı taşımaz) ve 2025/9725 E., 2026/1088 K., 11.02.2026 (sözleşmede kusurdan doğan zararların rücu edileceği yazılıydı; TBK m.407/2 koşulları yokken kesinti yapılamaz). 9. HD 2026/2439 E., 2026/2520 K., 24.03.2026: işverenin masraf alacağı için arabulucusuz açtığı karşı dava usulden reddedilmesi gereken dava sayılarak karar bozulmuştur; konu zarar tazminatı değildir, olaya özgüdür.

Dikkat

Sonuç olaya göre değişir. Ücret gecikmesi: Dosya 026, işten çıkarılma: Dosya 022.

Ne yapabilirsiniz?

Sonuç olaya göre değişir. Tüm dosyalar: haklariniogren.com

Süreler

Durum	Süre	Ne zaman başlar?	Dayanak
Ücret kesme cezası (İşK m.38)	Bir ayda en fazla iki gündelik; kesilen para kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde Bakanlık hesabına yatırılır	Kesinti işçiye derhal sebepleriyle bildirilir. Ceza ancak toplu sözleşme veya iş sözleşmesinde gösterilmiş sebeplerle verilebilir. 'Gündelik'in brüt ya da net hesabı bu sayfada anlatılmıyor.	İşK m.38
İşverenin haklı fesih hakkı (işçinin işyerinin malına otuz günlük ücretin tutarıyla ödeyemeyecek derecede zarar vermesi)	İşverenin öğrendiği günden başlayarak altı iş günü; her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl (işçi olayda maddi çıkar sağlamışsa bir yıllık süre uygulanmaz)	İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden hasar ve kayıp aranır. m.26'daki 'diğer taraf' bu bentte işverendir; 'öğrenme günü'nün bu olaylarda hangisi olduğu ve iş günü sayımı bu sayfada anlatılmıyor. İşçi yargı yoluna başvurabilir.	İşK m.25/II-ı, m.26/1
İşçinin haklı fesih hakkı (ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesap edilmemesi ya da ödenmemesi)	Bu sayfada anlatılmıyor. İşK m.26'daki altı iş günü ve bir yıl, 24 ve 25. maddelerdeki ahlak ve iyiniyet hâllerine dayanan fesih için konmuştur (işverenin m.25/II-ı feshi için bkz. üstteki satır); ücretin ödenmemesinde (m.24/II-e) nasıl işlediği anlatılmıyor.	Dayanaksız kesintinin bu bende girip girmediği olaya göre değişir. 'Öğrenme günü'nün kesinti bakımından hangisi olduğu bu sayfada anlatılmıyor. Fesih haksız bulunursa kıdem ve ihbar sonuçları değişebilir (Dosya 023, 024); bu sonuçlar burada anlatılmıyor.	İşK m.24/II-e, m.26/1
Ücret alacağı (kesilen ücretin iadesi bakımından da aynı kuralın uygulanacağı sonucu çıkarılır) zamanaşımı	5 yıl	Başlangıç anı bu sayfada anlatılmıyor. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (İMK m.3/1); arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur (İMK m.3/17).	İşK m.32 son fıkra
İşveren alacağı ve tazminatı davası (iş sözleşmesine dayanan)	Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır	Arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Haksız fiile (sözleşme dışı) dayalı davanın kapsamı bu sayfada anlatılmıyor.	İMK m.3/1-2
İlamsız (genel haciz yoluyla) icra takibinde ödeme emrine itiraz	Yedi gün	Ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren; itiraz dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir. İtiraz edilirse iş bitmez: alacaklı itirazın tebliğinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak itirazın iptalini dava edebilir (m.67). Kambiyo senedine dayalı takip gibi diğer takip türlerinde süre farklı olabilir; bu sayfada anlatılmıyor.	İİK m.62, 67

Sık yapılan yanlışlar

Yanlış: İşçi zarar verdiyse işveren o parayı maaştan keser, işçi ses çıkaramaz.
Doğrusu: İşveren, ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça işçiden olan alacağıyla takas edemez (TBK m.407/2). İstisna yalnız işçinin kasten sebebiyet verdiği, yargı kararıyla sabit zarardır; iki şart birlikte aranır ve takas ücretin haczedilebilir kısmı kadardır. Rızanın şekli ve zamanı bu sayfada anlatılmıyor.
Yanlış: Ücret kesme cezası, işyerine verilen zararı karşılamak için kesilir.
Doğrusu: İşK m.38 ceza kesintisinden söz eder: toplu sözleşme veya iş sözleşmesinde gösterilmiş sebepler gerekir, kesinti sebepleriyle derhal bildirilir, ayda iki gündelikten fazla olamaz ve para Bakanlık hesabına yatırılır. Madde zarar karşılığı kesinti yetkisi yazmaz.
Yanlış: Sözleşmeye 'zarar maaştan kesilir' maddesi konduysa kesinti serbesttir.
Doğrusu: Ücretin işveren lehine kullanılacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir (TBK m.407/3); hangi sözleşme maddesinin bu fıkraya girdiği somut maddeye bağlıdır ve bu sayfada anlatılmıyor.
Yanlış: Maaşın dörtte birinden fazlası kesilemez; o kadarını kesebilirim.
Doğrusu: Dörtte bir oranı kesinti hakkı vermez. Kesinti için önce işçinin rızası ya da kasten sebebiyet verilmiş, yargı kararıyla sabit zarar gerekir (TBK m.407/2); o durumda da takas ücretin haczedilebilir kısmı kadardır. 4857 m.35 ve TBK m.410 ücretin haczi ve devri için yazılı sınırlardır; bu sınırın takasta hangi oranla uygulanacağı bu sayfada anlatılmıyor.
Yanlış: İşçi bir zarar verdiyse hepsini öder.
Doğrusu: İşçi, işverene kusuruyla verdiği zarardan sorumludur; işin tehlikesi, uzmanlık ve eğitim ile işçinin bilinen nitelikleri göz önünde tutulur (TBK m.400). Hâkim kusurun ağırlığına göre tazminatı belirler (m.51); hafif kusurlu borçlu yoksulluğa düşecekse ve hakkaniyet gerektirirse tazminat indirilebilir (m.52/2). Kanun 'hafif kusurda sorumsuzluk' kuralı yazmaz.
Yanlış: Araç hasarlıysa ispata gerek yok, işçi öder.
Doğrusu: Haksız fiil hükümleri kıyasen uygulanır (TBK m.114/2). Haksız fiilde zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır (m.50); sözleşmeye aykırılıkta ise borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (m.112). İşçi yalnız kusuruyla verdiği zarardan sorumludur (m.400); ispatın işçiye karşı nasıl işlediği bu sayfada anlatılmıyor.
Yanlış: Zarar otuz günlük ücreti aşarsa işçi otomatik olarak çıkarılır.
Doğrusu: İşK m.25/II-ı kast veya savsama ile hasarın otuz günlük ücretin tutarıyla ödeyemeyecek derecede olmasını arar ve işverene fesih hakkı verir; hak altı iş günü sınırına tabidir, bir yıllık üst sınır ise işçi olayda maddi çıkar sağlamışsa uygulanmaz (m.26). İşçi feshin sebeplere uygun olmadığı iddiasıyla yargı yoluna başvurabilir (m.25 son fıkra).
Yanlış: İşveren, iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminat davasını arabulucuya başvurmadan doğrudan mahkemede açar.
Doğrusu: Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (İMK m.3/1); başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir (m.3/2). Haksız fiile dayalı davanın kapsamı bu sayfada anlatılmıyor.

Sık sorulan sorular

İşçi iş aracına zarar verirse işveren maaştan kesebilir mi?

İşveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez (TBK m.407/2). Kasten sebebiyet verilen ve yargı kararıyla sabit zarar istisnasında takas, ücretin haczedilebilir kısmı kadar yapılabilir. Rızanın şekli ve zamanı anlatılmıyor.

Ücret kesme cezası ile zarar tazmini aynı şey mi?

Hayır. İşK m.38 ücret kesme cezasını düzenler: sebep toplu veya iş sözleşmesinde gösterilmiş olmalı, kesinti sebepleriyle derhal bildirilmeli, ayda iki gündelikten fazla olmamalı ve para Bakanlık hesabına yatırılmalıdır. Madde zarar karşılığı kesinti yetkisi yazmaz.

İşçi verdiği her zarardan sorumlu mu?

İşçi, işverene kusuruyla verdiği zarardan sorumludur (TBK m.400/1). İşin tehlikeli olup olmaması, uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi ile işçinin bilinen nitelikleri göz önünde tutulur (m.400/2). Hâkim kusurun ağırlığına göre tazminatı belirler; hafif kusurlu borçlu yoksulluğa düşecekse ve hakkaniyet gerektirirse tazminat indirilebilir.

Zararı ve kusuru kim ispat eder?

Haksız fiil hükümleri kıyasen sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır (TBK m.114/2). Haksız fiilde zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır (m.50); sözleşmeye aykırılıkta ise borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür (m.112). Bunlardan hangisinin işçiye karşı nasıl işlediği bu sayfada anlatılmıyor.

Rıza yoksa işveren zararını nasıl isteyebilir?

Kanun bunu 'dava açar' diye yazmaz; takasın rızaya ve kasten, yargı kararıyla sabit zarara bağlanmasından işverenin yollarından birinin ispatlanacak bir dava olduğu sonucu çıkarılır. Alacak için icra takibi de mümkündür (İİK m.42, 58); genel haciz yoluyla takipte ödeme emri tebliğ edilirse itiraz, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde bildirilir (m.62); diğer takip türlerinde süre farklı olabilir. İtiraz edilirse iş bitmez: alacaklı itirazın iptalini dava edebilir (m.67). İş sözleşmesine dayanan işveren alacağı ve tazminatı davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (İMK m.3/1); takibe itiraz edilirse itirazın iptali davası için de aynı hüküm uygulanır. Haksız fiile dayalı davanın kapsamı ve takibin diğer ayrıntıları anlatılmıyor.

İşveren zarar nedeniyle işçiyi haklı olarak işten çıkarabilir mi?

İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi ya da işyerinin malı veya eli altındaki makine, tesisat ve eşyayı otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması işverene bildirim süresini beklemeden fesih hakkı verir (İşK m.25/II-ı). Hak altı iş günü sınırına tabidir; bir yıllık üst sınır, işçi olayda maddi çıkar sağlamışsa uygulanmaz (m.26). İşçi yargı yoluna başvurabilir (m.25 son fıkra); feshin işçi bakımından tazminat sonuçları bu sayfada anlatılmıyor.

Haksız kesinti yapılırsa işçi ne yapabilir?

Ücretin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun hesap edilmemesi ya da ödenmemesi işçiye bildirim süresini beklemeden fesih hakkı verir (İşK m.24/II-e); dayanaksız kesintinin buna girip girmediği olaya göre değişir. Altı iş günü kuralının (m.26) ücret ödenmemesinde nasıl işlediği ve haksız bulunan feshin sonuçları (kıdem ve ihbar tazminatı dahil) bu sayfada anlatılmıyor. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır; başlangıç anı anlatılmıyor. Dava öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Kesinti yapılırsa işçiye hesap pusulasında gösterilir mi?

Evet. Hesap pusulasında vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir (İşK m.37). İşK m.102'ye göre 38. maddeye aykırı olarak ücret kesme cezası veren ya da yaptığı kesintinin sebebini ve hesabını bildirmeyen işveren idari para cezasıyla karşılaşır.

Bağlantılı dosyalar

Kaynaklar

4857 sayılı İş Kanunu (m.4, 24, 25, 26, 32, 35, 37, 38, 102) — mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf · 6098 sayılı TBK (m.50, 51, 52, 112, 114, 396, 400, 407, 410) · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m.3) · 2004 sayılı İİK (m.42, 58, 62)

Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Düzeltme bildirin (e-posta uygulamanız hazır bir şablonla açılır; açılmazsa iletisim@haklariniogren.com adresine yazabilirsiniz)