Haklarını Öğren
İhbar tazminatı ve bildirim süresi
Tanım
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmeden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir; bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder (İşK m.17). Bildirim süresi çalışma süresine göre en az 2 ila 8 haftadır (işi 6 aydan az sürmüş işçide 2 hafta, 3 yıldan fazla sürmüş işçide 8 hafta); süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Kural iki taraflıdır: haklı neden olmadan bildirim süresine uymadan ayrılan işçi de tazminat ödemek zorunda kalabilir; öte yandan sözleşmeyi kendisi fesheden taraf ihbar tazminatına hak kazanamaz (Yargıtay). Haklı nedenle feshederken bildirim süresi beklenmez. Madde belirsiz süreli sözleşmeleri düzenler; belirli süreli sözleşmenin erken sona erdirilmesi anlatılmıyor. İhbar tazminatı kıdem tazminatından ayrı bir alacaktır; bildirim süresine uymak tek başına kıdem hakkı doğurmaz.
4857 s. İşK m.17; Yargıtay 9. HD 2024/9690 E., 2024/15652 K.
Örnek
Temsilî örnek
Dört yıldır belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan bir işçi, haklı bir nedene dayanmadan bildirim süresini beklemeden istifa edip ayrılır. İşveren ihbar tazminatı isteyebilir mi? Kanuna göre bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder; işi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için bildirim süresi en az 8 haftadır, sözleşmeyle artırılabilir. Ortada gerçekten haklı bir neden varsa bildirim süresi beklenmez; nedenin haklı sayılması olaya göre değişir.
Sık karıştırılan
Kıdem tazminatı: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatından ayrı bir alacaktır; bildirim süresine uymak tek başına kıdem hakkı doğurmaz.
Haklı nedenle fesih: Haklı nedenle feshederken bildirim süresi beklenmez; haklı neden olmadan bildirim süresine uymadan ayrılan işçi de tazminat ödemek zorunda kalabilir.
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Belirsiz süreli iş sözleşmesinde bildirim süresine uymadan istifa Dosya 020 | Belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süresi çalışma süresine göre en az 2 ila 8 haftadır (sözleşmeyle artırılabilir); uyulmazsa bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödenir. Haklı nedenle feshederken bildirim süresi beklenmez. | İş sözleşmesi, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak sürenin sonunda feshedilmiş sayılır (örnek: işi 6 aydan az sürmüş işçide 2 hafta, 3 yıldan fazla sürmüş işçide 8 hafta). Bildirim şartına uymayan taraf istifa eden işçi de olabilir. Madde belirsiz süreli sözleşmeleri düzenler; belirli süreli sözleşmenin erken sona erdirilmesi bu sayfada anlatılmıyor. | İşK m.17 |
| Kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti gibi işçilik alacakları Dosya 022 | Arabulucuya başvuru dava şartıdır; zamanaşımı 5 yıl | Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ile ücret alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır; bu süreler işe iadenin 1 ay ve 2 haftalık sürelerinden ayrıdır. Zamanaşımının başlangıç anı bu sayfada ele alınmadı; kıdem tazminatının şartları ayrı bir dosyada ele alınıyor. | İMK m.3/1; İşK m.32, Ek madde 3 |
| 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, belirsiz süreli sözleşmede, işi 6 aydan az sürmüş işçi için bildirim süresi Dosya 024 | 2 hafta | Bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak; yalnız belirsiz süreli sözleşmede, işçi de işveren de bildirim yapar. Süre asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde bu süre beklenmez; yazılı ve objektif koşula bağlı yapılan belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince kendiliğinden sona erer (süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür); belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor. | İşK m.17/1-3 |
| 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, belirsiz süreli sözleşmede, işi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için bildirim süresi Dosya 024 | 4 hafta | Bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak; yalnız belirsiz süreli sözleşmede, işçi de işveren de bildirim yapar. Süre asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde bu süre beklenmez; yazılı ve objektif koşula bağlı yapılan belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince kendiliğinden sona erer (süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür); belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor. | İşK m.17/1-3 |
| 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, belirsiz süreli sözleşmede, işi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için bildirim süresi Dosya 024 | 6 hafta | Bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak; yalnız belirsiz süreli sözleşmede, işçi de işveren de bildirim yapar. Süre asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde bu süre beklenmez; yazılı ve objektif koşula bağlı yapılan belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince kendiliğinden sona erer (süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür); belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor. | İşK m.17/1-3 |
| 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, belirsiz süreli sözleşmede, işi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için bildirim süresi Dosya 024 | 8 hafta | Bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak; yalnız belirsiz süreli sözleşmede, işçi de işveren de bildirim yapar. Süre asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde bu süre beklenmez; yazılı ve objektif koşula bağlı yapılan belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince kendiliğinden sona erer (süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür); belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor. | İşK m.17/1-3 |
| 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, bildirim süresi içinde yeni iş arama izni Dosya 024 | Günde en az 2 saat | Bildirim süreleri içinde; işveren izni iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. Saatleri birleştirip toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve işverene bildirmek zorundadır. İşveren izni vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir; Yargıtay'ın bir kararının gerekçesine göre izin verilmemesi ihbar önelini geçersiz hâle getirmez. | İşK m.27/1-2 |
| Deneme süresi Dosya 024 | En çok 2 ay (toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar) | İş sözleşmesine deneme kaydı konulmuşsa; deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir; işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır. | İşK m.15 |
| Bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminatın (ihbar tazminatının) zamanaşımı Dosya 024 | 5 yıl | 25.10.2017'den sonra sona eren sözleşmelerde uygulanır; sürenin başlangıç anı bu sayfada ele alınmadı. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur. | İşK Ek m.3/b; İşK Geçici m.8; İMK m.3/17 |
| İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı davası (işverenin açacağı ihbar tazminatı davası dahil) Dosya 024 | Dava açmadan önce arabulucuya başvuru (dava şartı) | Dava açılmadan önce. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur. | İMK m.3/1, 3/2, 3/17 |