İhbar Süresi Kaç Hafta? İşten Çıkarılırken ve İstifa Ederken

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki belirsiz süreli sözleşmede bildirim süresi, işin sürmüş olduğu süreye göre 6 aydan az için 2 hafta, 6 aydan 1,5 yıla kadar 4 hafta, 1,5 yıldan 3 yıla kadar 6 hafta, 3 yıldan fazla için 8 hafta olur. Süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir. Süre, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlar ve kural işçi için de işveren için de geçerlidir. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde bu süre beklenmez; yazılı ve objektif koşula bağlı yapılan belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince kendiliğinden sona erer (süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür); belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor.

Belirsiz süreli sözleşmede bildirim yükümlülüğü işçiye de konmuştur; istifa ederken de bildirim süresine uymanız gerekir. Süreyi beklemeden ayrılırsanız işveren bildirim süresine ilişkin ücret tutarında ihbar tazminatı isteyebilir; işverenin talebi olaya göre değişir. Süreye uyarak istifa eden bu tazminatı ödemez. Haklı nedenle derhal fesihte (nedenin haklı sayılması olaya göre değişir) ve sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa deneme süresi içinde süre beklenmez; kıdem tazminatı ayrı konudur (Dosya 020, 023). Fesih sonucunu doğuracak bildirimler her hâlde yazılı yapılır (İşK m.109); bu hükmün bildirim süresi içinde çalışılan fesihte ve işçinin bildiriminde uygulanışının ayrıntısı ve yazısız bildirimin sonucu bu sayfada anlatılmıyor.

Belirsiz süreli sözleşmede bildirim şartına uymayan taraf, işveren de olsa işçi de, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder; süreye uyan taraf ödemez. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vererek de feshedebilir; bu seçenek kanunda yalnız işverene tanınmıştır. İşverenin bildirime uymaması ya da ücreti peşin ödeyerek feshetmesi, işe iade hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz.

Bildirim süreleri içinde işveren, iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur; izin günde iki saatten az olamaz. Saatleri toplu kullanmak isteyen işçi bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve işverene bildirmek zorundadır. İzin verilmez ya da eksik kullandırılırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir; Yargıtay'ın bir kararının gerekçesine göre izin verilmemesi ihbar önelini geçersiz hâle getirmez.

Sözleşmeye deneme kaydı konulmuşsa, deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir (çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır); deneme süresi en çok 2 aydır, toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar uzatılabilir. Yazılı ve objektif koşula bağlı belirli süreli sözleşme, aksi kararlaştırılmadıkça süre bitince fesih bildirimi gerekmeden kendiliğinden sona erer; süre bittikten sonra sözleşme örtülü sürdürülürse belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür, esaslı neden olmadan üst üste yapılırsa başlangıçtan belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli sözleşmeyi süresinden önce bırakmanın sonucu bu sayfada anlatılmıyor.

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; işverenin açacağı ihbar tazminatı davası da dahildir ve başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminatın zamanaşımı süresi 5 yıldır; bu kural 25.10.2017'den sonra sona eren sözleşmelerde uygulanır ve başlangıç anı bu sayfada ele alınmadı. Arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur.

Bu sayfadaki bildirim süreleri 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler ve belirsiz süreli sözleşmeler içindir. İşK m.4 bazı işleri (örneğin deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri) kapsam dışında bırakır. İşverenin de bildirim süresi vererek feshetme hakkı vardır; ancak iş güvencesi kapsamındaki işçilerde fesih geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır (İşK m.18; şartları bu sayfada anlatılmıyor). Kendi durumunuz için bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.