DOSYA Nº 039 · İŞVEREN HAKLARI
İşçi Rakip Firmaya Geçti: Rekabet Yasağı Geçerli mi?
Yayın: · Mevzuat kontrol: 25.10.2026
İşçi rakip firmaya geçti ya da aynı işi açtı: rekabet yasağı geçerli mi?
Hazırlayan: Haklarını Öğren editörlüğü. Avukat onayı değildir. Nasıl hazırlanıyor?
Dosya
Kısa cevap
Sözleşme sona erdikten sonraki rekabet yasağı, fiil ehliyetine sahip işçinin yazılı olarak üstlenmesine bağlıdır. Kayıt ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve bu bilgilerin kullanılması işverenin önemli zararına sebep olacaksa geçerlidir (TBK m.444). Süre, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz; aşırı yasağı hâkim sınırlayabilir (m.445). Yasağın sona ermesine ilişkin iki hâl m.447'de düzenlenir.
Genel bilgilendirmedir; her olayın ayrıntısı sonucu değiştirebilir. Ayrıntılar, istisnalar ve kaynaklar aşağıda.
▶ Video yakında yayında
Bu dosyanın yeni videosu hazırlanıyor. Metin, süreler ve kaynaklar aşağıda.
Vaka
İşçi işten ayrıldı ve rakip firmada çalışmaya başladı. Sözleşmesinde rekabet yasağı yazıyor; işveren ihlal olduğunu, işçi yasağın geçersiz olduğunu söylüyor. Bu video, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) hizmet sözleşmesine tabi işçiler içindir; işçi olmayan ilişkiler anlatılmıyor.
Kanun ne diyor?
- Geçerlilik: Fiil ehliyetine sahip işçi, sözleşmenin sona ermesinden sonra rekabet etmemeyi yazılı olarak üstlenebilir (TBK m.444/1). Kayıt, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir (m.444/2).
- Sınırlar: Yasak, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürecek yer, zaman ve işin türü sınırlamaları içeremez; süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz (m.445/1). Hâkim, aşırı nitelikteki yasağı kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir (m.445/2). İki yılın aşılabileceği özel durumlar ve ücretsiz yasak anlatılmıyor.
- Sözleşme sürerken: İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece kendi işvereniyle rekabete girişemez (m.396/3).
- Sona ermesi: Yasak, işverenin sürdürülmesinde gerçek bir yararı olmadığı belirlenmişse sona erer (m.447/1); sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse de sona erer (m.447/2). Diğer hâllerde (ör. istifa) yasağın sürüp sürmediği anlatılmıyor.
- Sonuçlar: İşçi, işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür (TBK m.446/1). Yasak ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa işçi, öngörülen miktarı ödeyerek borcundan kurtulabilir; ancak miktarı aşan zararı gidermek zorundadır (m.446/2). İşveren, yasağa son verilmesini sözleşmede yazılı ve açıkça saklı tutmuşsa ve koşulları varsa isteyebilir (m.446/3). Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kural olarak kendiliğinden indirir (m.182/3); tacir borçlu için Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.22/1 istisnası vardır, işçiye uygulanışı anlatılmıyor. Asıl borç (yasak) geçersizse cezanın ifası istenemez (m.182/2). Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir (m.420/1); rekabet cezasına uygulanışı anlatılmıyor.
Yargıtay uygulaması
Hukuk Genel Kurulu (HGK) iki kararında (2024/568 E., 2025/526 K., 17.09.2025; 2020/670 E., 2022/1544 K., 17.11.2022) 6098 öncesi sözleşmeler eski Borçlar Kanunu'na göre geçerli bulunmuş, yasak sınırlanmamıştır; gerekçede aşırı yasağa geçersizlik yerine sınırlama yolunun açıldığı belirtilmiştir. İkisi de oy çokluğuyla çıkmıştır. O dönemde şartları taşımadığı için geçersiz olan sözleşme sınırlamayla kurtarılamaz. Bir kararda (9. Hukuk Dairesi (HD) 2025/8713 E., 23.12.2025) işverenin haklı bir sebep bildirmeden feshettiği sözleşmede yasak fesihle sona ermiş sayılmıştır (TBK m.447/2).
Görevli mahkeme
Sözleşme sona erdikten sonra yasağın ihlali davalarında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 2023/1 E., 2025/3 K., 13.06.2025; oy çokluğuyla, karşı oy var; TTK m.4/1-c); 9. HD bunu "bağlayıcı nitelikteki içtihadı birleştirme kararı" diye anmıştır (2025/4861 E.). Bir kararda (9. HD 2026/3969 E., 21.04.2026) sözleşme sürerken yapıldığı ileri sürülen ihlal için iş mahkemesi görevli bulunmuştur; ihbar tazminatı gibi talepler ise İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a gereği iş mahkemesindedir. Aynı olayda iki ayrı dava çıkabilir. Görevsizlik kararı sonrası Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.20/1'de sayılan tarihten itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır. Arabulucuya başvuru gerekebilir (İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1; TTK m.5/A); rekabet davasına uygulanışı kararla doğrulanmadı.
Dikkat
Herkes dayandığı olguyu ispatlar (Türk Medenî Kanunu m.6); rekabet davasına özgü ispat kuralı ve zamanaşımı anlatılmıyor. Sır saklama borcu sözleşme bittikten sonra da gerekli ölçüde sürer (TBK m.396/4); haksız rekabet (TTK m.54) yazılı yasaktan ayrı konudur; her çalışan geçişi haksız rekabet değildir.
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Sözleşme sona erdikten sonraki rekabet yasağının süresi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, TBK, hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi işçi) | Özel durum ve koşullar dışında 2 yılı aşamaz | Sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönem için. Yasak ayrıca yer, zaman ve işlerin türü bakımından işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek sınırlamalar içeremez; aşırı nitelikteki yasağı hâkim kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir. İki yılın hangi özel durum ve koşullarla aşılabileceği, ücretsiz yasağın geçerliliği ve zamanaşımı bu sayfada anlatılmıyor. | TBK m.445/1-2 |
| Sözleşme sürerken rekabet etmeme borcu | Hizmet ilişkisi devam ettiği sürece | Bu borç ayrı bir yazılı yasak olmasa da kanundan doğar: işçi, sadakat borcuna aykırı olarak ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereniyle rekabete girişemez. Sözleşme sona erdikten sonra rakipte çalışmama borcu ise yazılı yasağa dayanır (TBK m.444). | TBK m.396/3 |
| Sözleşme sona erdikten sonra sır saklama borcu | İşverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde | Hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da sürer; yazılı rekabet yasağından ayrı bir kuraldır. | TBK m.396/4 |
| Yazılı rekabet yasağının sona ermesi | Kanundaki hâllerde sona erer | İşverenin yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse; ya da sözleşme haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilmişse. Bu hâller dışında (ör. işçinin istifası, ikale) yasağın sürüp sürmediği bu sayfada anlatılmıyor. | TBK m.447 |
| Rekabet yasağı davasından önce arabulucuya başvuru | Mahkemeye göre değişir | Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekebilir. İş mahkemesi tarafında işçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında, ticaret mahkemesi tarafında konusu para olan alacak ve tazminat davalarında dava şartıdır. Bunların rekabet yasağı davasına uygulanışı kanun lafzından çıkarılır; bunu açıkça söyleyen gerekçeli bir karar bu sayfada kullanılmıyor. İş Mahkemeleri Kanunu kapsamındaki davalarda arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez; bunun ticaret mahkemesi tarafındaki etkisi bu sayfada anlatılmıyor. | İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1, 3/17; TTK m.5/A |
Sık yapılan yanlışlar
Yanlış: Rekabet yasağı davası her durumda iş mahkemesinde açılır.
Doğrusu: Sözleşme sona erdikten sonraki yasak ihlali davalarında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, oy çokluğuyla; karşı oy var). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararı "bağlayıcı nitelikteki içtihadı birleştirme kararı" diye anmıştır. (İçtihadı birleştirme kararının sonuç cümlesinde "sona erdikten sonra" kaydı yoktur; 9. Hukuk Dairesi onu iş ilişkisinin sona ermesinden sonra meydana gelen aykırılık olarak okumuştur.) Bir Yargıtay kararına göre sözleşme sürerken yapıldığı ileri sürülen ihlal için iş mahkemesi görevli bulunmuştur; ihbar tazminatı gibi iş sözleşmesinden doğan talepler ise İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a gereği iş mahkemesindedir. Aynı olayda iki ayrı dava çıkabilir; hangi mahkemeye gidileceği davanın türüne göre değişir. Görevsizlik kararı verilirse, kanunda sayılan tarihten (ör. kararın kesinleşmesi) itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1).
Yanlış: Her işçiye rekabet yasağı konulabilir.
Doğrusu: Kayıt, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir; ayrıca yasağı fiil ehliyetine sahip işçinin yazılı olarak üstlenmesi gerekir. Bunlardan biri yoksa kayıt geçerli olmaz.
Yanlış: Rekabet yasağı en fazla iki yıl olabilir, daha uzunu mutlaka geçersizdir.
Doğrusu: Kanun süreyi "özel durum ve koşullar dışında" iki yılla sınırlar; iki yılın hangi özel durumlarda aşılabileceği bu sayfada anlatılmıyor. İşçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı tehlikeye düşüren yer, zaman ve işin türü sınırlamaları da konulamaz; aşırı yasağı hâkim kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.
Yanlış: Aşırı rekabet yasağı tamamen geçersizdir.
Doğrusu: Hâkim aşırı nitelikteki yasağı kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir (TBK m.445/2). Hukuk Genel Kurulu'nun iki kararında da 6098 sayılı TBK'dan önce yapılmış sözleşme eski Borçlar Kanunu'na göre geçerli bulunmuş ve yasak sınırlanmamıştır; gerekçede ise yeni kanunda geçersizlik yerine sınırlama yolunun açıldığı belirtilmiştir. İkisi de oy çokluğuyla çıkmıştır; karşı görüş sınırlama ilkesine değil, yasağın somut olaya uygulanışına ilişkindir. O dönemde kanunun aradığı şartları taşımadığı için geçersiz olan sözleşme sınırlamayla kurtarılamaz.
Yanlış: Yazılı yasak yoksa işçi sözleşme sürerken de rakip firmada çalışabilir.
Doğrusu: Hizmet ilişkisi devam ettiği sürece işçi, ayrı bir yazılı yasak olmasa da özellikle kendi işvereniyle rekabete girişemez (TBK m.396/3). Sözleşme sona erdikten sonra ise rekabet etmemek yazılı olarak üstlenilirse yasaktır (m.444); gerekli ölçüde sır saklama borcu yazılı yasaktan ayrı olarak sürer (m.396/4).
Yanlış: İşveren haksız yere çıkardıysa yasak yine de sürer.
Doğrusu: Sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse rekabet yasağı sona erer (TBK m.447/2); işverenin yasağı sürdürmekte gerçek yararı olmadığı belirlenirse de sona erer (m.447/1). Bir Yargıtay kararında (9. Hukuk Dairesi, tek karar, oy birliği) iş sözleşmesinin işverence haklı bir sebep bildirilmeksizin feshedildiği anlaşılan dosyada yasağın fesih tarihinde sona erdiği kabul edilmiştir; olaya göre değişir. Kanunun ölçütü, haklı bir sebebin bulunmamasıdır (m.447/2). Bu hâller dışında (ör. istifa) yasağın sürüp sürmediği bu sayfada anlatılmıyor.
Yanlış: Ceza koşulunu ödeyen işçinin başka yükümlülüğü kalmaz.
Doğrusu: Yasak ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa işçi, öngörülen miktarı ödeyerek yasak borcundan kurtulabilir; ancak miktarı aşan zararı gidermek zorundadır (TBK m.446/2). İşveren, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutmuşsa ve menfaatinin önemi ile işçinin davranışı haklı gösteriyorsa yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebilir (m.446/3). Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kural olarak kendiliğinden indirir (m.182/3); tacir sıfatını haiz borçlu için TTK m.22/1 istisnası vardır, bunun işçinin rekabet ceza koşulunda uygulanışı bu sayfada anlatılmıyor. Asıl borç (yasak) geçersizse cezanın ifası istenemez (m.182/2). Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir (m.420/1); bunun rekabet yasağı ceza koşuluna uygulanışı bu sayfada anlatılmıyor. İndirimin oranı da anlatılmıyor.
Yanlış: Yasağın ihlali için işverenin zararı mutlaka gerçekleşmiş olmalıdır.
Doğrusu: Hukuk Genel Kurulu bir kararında (oy çokluğuyla; sözleşme 6098 sayılı TBK'dan önce yapılmıştır) ihlalden söz edilebilmesi için zararın fiilen gerçekleşmesinin gerekmediğini, yakın ve önemli bir zarar ihtimalinin yeterli olduğunu belirtmiştir; bu, kararın gerekçesindeki bir açıklamadır. Tazminat ise işverenin uğradığı zarar için ayrıca düzenlenir (TBK m.446/1). Rekabet davasına özgü bir ispat kuralı bu sayfada anlatılmıyor; genel kurala göre herkes dayandığı olguyu ispatlar (Türk Medenî Kanunu m.6).
Sık sorulan sorular
1Rekabet yasağı ne zaman geçerli olur?
Sözleşme sona erdikten sonra rekabet etmemek, fiil ehliyetine sahip işçinin yazılı olarak üstlenmesine bağlıdır. Kayıt ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir (TBK m.444). Yasak ayrıca yer, zaman ve işin türü bakımından işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı tehlikeye düşüremez (m.445/1).
2Rekabet yasağı en fazla kaç yıl olabilir?
Kanuna göre süre, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz (TBK m.445/1). İki yılın hangi özel durumlarda aşılabileceği bu sayfada anlatılmıyor. Yasak aşırıysa hâkim, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de gözeterek kapsamını veya süresini sınırlayabilir (m.445/2); ücretsiz yasağın geçerliliği bu sayfada anlatılmıyor.
3Sözleşme sürerken rakip firmada çalışmak yasak mı?
Kanuna göre işçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece sadakat borcuna aykırı olarak ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereniyle rekabete girişemez (TBK m.396/3). Bunun için ayrı bir yazılı yasak aranmaz. Sözleşme sona erdikten sonraki yasak ise yazılı olarak üstlenilmesine bağlıdır (m.444). Sözleşme sürerken ihlalin feshe etkisi bu sayfada anlatılmıyor.
4Rekabet yasağı ne zaman sona erer?
Yasak, işverenin onu sürdürmekte gerçek bir yararının olmadığı belirlenmişse sona erer (TBK m.447/1). Sözleşme haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse de sona erer (m.447/2). Bu hâller dışında (ör. işçinin istifası, ikale) yasağın sürüp sürmediği bu sayfada anlatılmıyor.
5Yasağa aykırı davranan işçi ne öder?
İşçi, işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlüdür (TBK m.446/1). Yasak ceza koşuluna bağlanmışsa ve sözleşmede aksine hüküm yoksa işçi, öngörülen miktarı ödeyerek yasak borcundan kurtulabilir; ancak miktarı aşan zararı gidermek zorundadır (TBK m.446/2). İşveren, sözleşmede yazılı olarak açıkça saklı tutmuşsa ve menfaatinin önemi ile işçinin davranışı haklı gösteriyorsa yasağa aykırı davranışa son verilmesini de isteyebilir (m.446/3). Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kural olarak kendiliğinden indirir (m.182/3); tacir sıfatını haiz borçlu için TTK m.22/1 istisnası vardır, bunun işçinin rekabet ceza koşulunda uygulanışı bu sayfada anlatılmıyor. Asıl borç (yasak) geçersizse cezanın ifası istenemez (m.182/2). Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir (m.420/1); bunun rekabet yasağı ceza koşuluna uygulanışı bu sayfada anlatılmıyor. İndirimin oranı da anlatılmıyor.
6Rekabet yasağı davası hangi mahkemede açılır?
Sözleşme sona erdikten sonra yasağın ihlali davalarında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 2023/1 E., 2025/3 K.; oy çokluğuyla, karşı oy var); Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararı "bağlayıcı nitelikteki içtihadı birleştirme kararı" diye anmıştır. (İçtihadı birleştirme kararının sonuç cümlesinde "sona erdikten sonra" kaydı yoktur; 9. Hukuk Dairesi onu iş ilişkisinin sona ermesinden sonra meydana gelen aykırılık olarak okumuştur.) Bir Yargıtay kararına göre sözleşme sürerken yapıldığı ileri sürülen ihlal için iş mahkemesi görevlidir; ihbar tazminatı gibi iş sözleşmesinden doğan talepler ise İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a gereği iş mahkemesindedir, bu yüzden aynı olayda iki ayrı dava çıkabilir. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlik kararıyla sonuçlanabilir; kanunda sayılan tarihten (ör. kararın kesinleşmesi) itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1). Davanın türüne göre değişir.
7Rekabet yasağı davasında ispat yükü kimde?
Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (Türk Medenî Kanunu m.6). Rekabet yasağı davasına özgü bir ispat kuralını açıkça söyleyen gerekçeli karar bu sayfada kullanılmıyor; sonuç olaya göre değişir.
8Yazılı yasak yoksa işveren hiçbir şey yapamaz mı?
Gerekli ölçüde sır saklama borcu sözleşme sona erdikten sonra da sürer (TBK m.396/4); haksız rekabet (TTK m.54) ise yazılı yasaktan ayrı bir konudur. Bir Yargıtay kararında (11. Hukuk Dairesi, tek karar) çalışanların yeni şirketle birlikte hareket ederek müşteri portföyünü geçirdiği olayda haksız rekabetin kabulü gerektiği belirtilmiş ve karar bozulmuştur; her çalışan geçişi haksız rekabet değildir ve sonuç olaya göre değişir.
Bağlantılı dosyalar
Kaynaklar
- 6098 sayılı TBK — mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf · 6102 sayılı TTK (m.4, 5/A, 22, 54) · 6100 sayılı HMK (m.20) · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m.3, 5)
Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Düzeltme bildirin (e-posta uygulamanız hazır bir şablonla açılır; açılmazsa iletisim@haklariniogren.com adresine yazabilirsiniz)