DOSYA Nº 029 · İŞÇİ HAKLARI

Deneme Süresi Kaç Ay? Deneme Süresinde Çıkarılma ve İstifa

Yayın: 25.10.2026 · Mevzuat kontrol: 24.10.2026

Deneme süresi kaç ay olabilir? Deneme süresinde işten çıkarılırsanız ya da istifa ederseniz ne olur?

Hazırlayan: Haklarını Öğren editörlüğü. Avukat onayı değildir. Nasıl hazırlanıyor?

Dosya

Kısa cevap

İş Kanunu kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), sözleşmeye deneme kaydı konulduğunda deneme süresi en çok iki ay olabilir; toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Bu sürede işçi de işveren de sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir; çalışılan günlerin ücreti ve diğer hakları saklıdır. Ayrımcılık yasağı ve sözleşmedeki ayrı hükümler ayrıca gündeme gelebilir. Deneme süresi bittikten sonra belirsiz süreli sözleşmede bildirim süreleri (m.17) iki taraf için de geçerlidir.

Genel bilgilendirmedir; her olayın ayrıntısı sonucu değiştirebilir. Ayrıntılar, istisnalar ve kaynaklar aşağıda.

▶ Video yakında yayında

Bu dosyanın yeni videosu hazırlanıyor. Metin, süreler ve kaynaklar aşağıda.

Vaka

Yeni bir işe başladınız; işveren "deneme süresindesin, istersek yarın göndeririz" diyor. Bu video, 4857 sayılı İş Kanunu (İşK) kapsamındaki işçiler içindir; İşK m.4 bazı işleri (ör. deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri) kapsam dışında bırakır, bazı işleri yeniden kapsama alır; kapsam dışı işlerde ne uygulanacağı bu videoda anlatılmıyor.

Kanun ne diyor?

Süre: Sözleşmeye bir deneme kaydı konulduğunda deneme süresi en çok iki ay olabilir; deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir (İşK m.15/1). Bireysel sözleşmeye iki aydan uzun süre yazılırsa ne olacağı kanunda yazmıyor; sürenin sonradan uzatılması, yeniden deneme konması, günlerin nasıl sayılacağı ve kaydın yazılı olup olmaması bu videoda anlatılmıyor.
Fesih: Deneme süresi içinde taraflar, yani işçi de işveren de, iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir; işçinin istifası da bu maddenin kapsamındadır. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır (İşK m.15/2). Maddenin lafzında fesih için sebep gösterme ya da bildirim süresi aranmaz; işveren deneme süresini kullanabilir.
Ayrımcılık: İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz; biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça cinsiyet veya gebelik nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesinde doğrudan veya dolaylı farklı işlem de yapılamaz. Bu hükümlere aykırılıkta işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir (İşK m.5/1, 5/3, 5/6). m.5'te deneme süresi için ayrı bir istisna yoktur; m.15 ile birlikte nasıl işlediğini açıkça yazan hüküm bulunmuyor. Fesih hakkının kötüye kullanılması tazminatının (İşK m.17/6) deneme süresinde feshe uygulanıp uygulanmayacağı bu videoda anlatılmıyor.
Deneme bittikten sonra: Belirsiz süreli sözleşmenin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir; bildirim şartına uymayan taraf (işçi ya da işveren) bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder; süreler asgaridir (İşK m.17).
Kıdem ve izin: Yıllık ücretli izin için gereken bir yıla kanuna göre deneme süresi dahildir (İşK m.53/1). İş güvencesi (İşK m.18), otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesi için aranır; işçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir; yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz. Deneme süresi en çok iki (toplu iş sözleşmesiyle dört) ay olduğundan iki hükmün birlikte okunmasından deneme süresi içindeki feshin çoğu durumda bu kıdemin altında kalacağı sonucu çıkar; kanun "deneme süresinde işe iade olmaz" demez. Deneme süresinin altı aylık kıdeme ve öteki haklara (bildirim süreleri dahil) sayılıp sayılmadığı anlatılmıyor.
İşsizlik ödeneğinin şartları İşsizlik Sigortası Kanunu'nda ayrıca düzenlenir; deneme süresinde sona ermenin ödeneğe etkisi bu videoda anlatılmıyor.

Yargıtay uygulaması

Deneme süresinin kendisini ele alan gerekçeli bir karar bu çalışmada bulunamadı. Bir 9. Hukuk Dairesi (HD) kararında, iki aylık deneme kaydı olan sözleşmeyle aynı tarihli ayrı bir sözleşmede cezai şart da bulunan olayda, deneme süresinde fesih edildiği için cezai şart istenemeyeceği gerekçesi dosya içeriğine uygun görülmemiş ve cezai şart talebinin değerlendirilmesine bir engel bulunmadığı belirtilmiştir; cezai şartın doğup doğmadığına karar verilmemiştir (9. HD 2024/13609 E., 2025/3180 K., 08.04.2025; bozma, olaya özgü; sonuç olaya göre değişir).

Ne yapabilirsiniz?

Sözleşmenizdeki deneme kaydına ve süresine bakabilirsiniz. İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (İş Mahkemeleri Kanunu, İMK m.3/1); arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur (İMK m.3/17). Bir avukata, maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz. İhbar: Dosya 024; işe iade: Dosya 022; kıdem tazminatı: Dosya 020 ve 023.

Süreler

Durum	Süre	Ne zaman başlar?	Dayanak
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, sözleşmeye deneme kaydı konulduğunda deneme süresi	En çok 2 ay	Sözleşmeye bir deneme kaydı konulduğunda; kanun süreyi "en çok iki ay" olarak sınırlar. Bireysel iş sözleşmesine iki aydan uzun süre yazılırsa ne olacağı kanunda yazmıyor; sürenin sonradan uzatılması, yeniden deneme konması, günlerin nasıl sayılacağı, kaydın yazılı olup olmaması ve sözleşmede hiç deneme kaydı bulunmaması bu sayfada anlatılmıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar); kapsam dışı işlerde ne uygulanacağı bu sayfada anlatılmıyor.	İşK m.15/1
Deneme süresinin toplu iş sözleşmesiyle uzatılması	4 aya kadar	Kanun, iki aydan fazla deneme süresinin toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabileceğini söyler; uzatma yetkisi kanun lafzında toplu iş sözleşmelerine verilmiştir. Toplu iş sözleşmesi dışındaki uzatmalar bu sayfada anlatılmıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.15/1
Deneme süresi içinde sözleşmenin feshi (işçi de işveren de)	Bildirim süresine gerek yok; tazminatsız	Deneme süresi içinde; kanun "taraflar" der, yani fesih işçiden de işverenden de gelebilir (işçinin istifası dahil). Maddenin lafzında fesih için sebep gösterme ya da bildirim süresi aranmaz. Ayrımcılık yasağı (İşK m.5) ve sözleşmedeki ayrı hükümler ayrıca gündeme gelebilir. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.15/2
Deneme süresinde fesih edilen işçinin çalıştığı günler için ücreti ve diğer hakları	Saklıdır	Deneme süresi içinde fesih olsa da işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır; "tazminatsız" sözü "ücretsiz" demek değildir. Kanun "diğer hakların" neler olduğunu saymıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.15/2
Ayrımcılık yasağına ya da cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yasağına (biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça) aykırılıkta işçinin isteyebileceği tazminat	4 aya kadar ücreti tutarında	İş ilişkisinde veya sona ermesinde yasağa aykırı davranıldığında. Maddede deneme süresi için ayrı bir istisna yoktur; İşK m.15 ile m.5'in deneme süresinde fesihte birlikte nasıl işlediğini açıkça yazan hüküm bulunmuyor. Fesih hakkının kötüye kullanılması tazminatının (İşK m.17/6) deneme süresinde feshe uygulanıp uygulanmayacağı bu sayfada anlatılmıyor. Aykırılığı kural olarak işçi ispat eder; işçi ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösterirse ispat yükü işverene geçer (İşK m.5/7). İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.5/1, 5/3, 5/6
Deneme süresi bittikten sonra belirsiz süreli sözleşmenin feshi	İşK m.17 bildirim süreleri (asgari); ayrıntı Dosya 024	Deneme süresi bittikten sonra; belirsiz süreli sözleşmenin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir ve bildirim şartına uymayan taraf (işçi de işveren de) bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder; süreler asgaridir. Deneme süresinin bu sürelerin hesabına sayılıp sayılmadığı bu sayfada anlatılmıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.17
Yıllık ücretli izin hakkının doğması için gereken çalışma süresine deneme süresinin dahil olması	En az 1 yıl (deneme süresi dahil)	İşe başladığı günden itibaren; kanun bu bir yıla deneme süresini açıkça dahil eder. Bu yalnız yıllık izin içindir; öteki haklarda deneme süresinin sayılıp sayılmadığı bu sayfada anlatılmıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).	İşK m.53/1

Sık yapılan yanlışlar

Yanlış: Deneme süresi 3 ay ya da 6 ay olur.
Doğrusu: Kanunda yazan süre, deneme kaydı konulduğunda en çok iki aydır; yalnız toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. "Üç ay" ya da "altı ay" kanunda yazan bir süre değildir. Bireysel sözleşmeye daha uzun süre yazılırsa sonucu kanunda yazmıyor ve bu sayfada anlatılmıyor. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).
Yanlış: Deneme süresinde işveren hiçbir şey ödemez, işçinin hiçbir hakkı yoktur.
Doğrusu: Deneme süresinde bildirim süresi ve tazminat aranmaz; ancak işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır. Ayrımcılık yasağı ve sözleşmedeki ayrı hükümler (bir Yargıtay kararında cezai şart) ayrıca incelenebilir. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).
Yanlış: Deneme süresinde işten çıkarılırsanız mutlaka tazminat alırsınız.
Doğrusu: Kanun deneme süresi içindeki fesihte bildirim süresine gerek olmadığını ve tazminatsız feshedilebileceğini söyler. Ayrımcılık yasağına aykırılık ya da sözleşmedeki ayrı bir hüküm varsa bunlar ayrıca incelenir; sonuç olaya göre değişir, kesin tazminat vaadi yoktur. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).
Yanlış: Deneme süresinde istifa ederseniz bildirim süresine uymak ya da ihbar tazminatı ödemek zorundasınız.
Doğrusu: Kanun "taraflar" der; işçi de deneme süresi içinde sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. Bildirim süresine uyma ve bunun tazminatı, deneme süresi bittikten sonraki belirsiz süreli sözleşmelerin feshinde (İşK m.17) iki taraf için de gündeme gelir; ayrıntısı Dosya 024'te. Sözleşmedeki ayrı hükümler (ör. cezai şart) ayrıca incelenir. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).
Yanlış: Deneme süresi kıdeme her hakta sayılır (ya da hiçbir şeye sayılmaz).
Doğrusu: 4857 sayılı Kanun yalnız yıllık ücretli izin için gereken bir yıla deneme süresini açıkça dahil eder. İş güvencesi kıdemi, bildirim süreleri ve kıdem tazminatı için deneme süresinin sayılıp sayılmadığı bu sayfada anlatılmıyor; "her hakta sayılır" ya da "hiçbirinde sayılmaz" denemez. İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar).
Yanlış: Deneme süresi herkes için aynı kanunla düzenlenir.
Doğrusu: Bu sayfa İş Kanunu m.15'i anlatır. İşK m.4 bazı işlerde (ör. deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri) bu Kanun hükümlerini uygulamaz; sayılan bazı işler ise yine İşK'ya tabidir. Türk Borçlar Kanunu hizmet sözleşmeleri için ayrı bir deneme hükmü içerir (m.433: iki ayı aşmamak koşuluyla; toplu iş sözleşmesiyle uzatma cümlesi yoktur). Bu hükmün İşK kapsamı dışındaki her işe uygulanıp uygulanmayacağı ve kapsam dışı bir işte hangi kuralın geçerli olduğu bu sayfada anlatılmıyor; iki rejimdeki süreler birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Deneme süresi kaç ay olabilir?

İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), sözleşmeye bir deneme kaydı konulduğunda deneme süresi en çok iki ay olabilir; toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Bireysel sözleşmeye daha uzun süre yazılırsa ne olacağı kanunda yazmıyor ve bu sayfada anlatılmıyor. Sürenin sonradan uzatılması, yeniden deneme konması ve günlerin nasıl sayılacağı da anlatılmıyor.

Deneme süresinde işten çıkarılırsam tazminat ya da bildirim süresi hakkım olur mu?

İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir; kanun "tazminatsız" der ve hangi tazminatların kapsandığını saymaz; bildirim süresi aranmadığı açıktır. Buna karşılık çalıştığınız günler için ücretiniz ve diğer haklarınız saklıdır. Ayrımcılık yasağı ve sözleşmedeki ayrı hükümler ayrıca gündeme gelebilir; sonuç olaya göre değişir.

Deneme süresinde istifa edersem ihbar tazminatı öder miyim?

İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), madde "taraflar" der; işçi de deneme süresi içinde sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. Bildirim süresine uyma ve bunun tazminatı deneme süresi bittikten sonra (İşK m.17) iki taraf için de gündeme gelir; ayrıntısı Dosya 024'te. Sözleşmenizde deneme süresinden ayrı bir hüküm (ör. asgari çalışma süresi ya da cezai şart) varsa, onun sonucu ayrıca incelenir; sonuç olaya göre değişir.

Deneme süresinde işveren fesih sebebini göstermek zorunda mı?

İşK m.15/2'nin lafzında fesih için sebep gösterme ya da bildirim süresi aranmaz; işveren deneme süresini kullanabilir. Ancak ayrımcılık yasağında deneme süresi için ayrı bir istisna bulunmaz; iki hükmün deneme süresinde fesihte birlikte nasıl işlediğini açıkça yazan hüküm yoktur. Ayrımcılık iddiasında aykırılığı kural olarak işçi ispat eder; işçi ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösterirse ispat yükü işverene geçer (İşK m.5/7). Feshin yazılı yapılıp yapılmayacağı bu sayfada anlatılmıyor.

Deneme süresinde işten çıkarılırsam işe iade davası açabilir miyim?

İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), iş güvencesi (geçerli neden, işe iade) otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesi için aranır; işçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir; yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz. Deneme süresi en çok iki (toplu iş sözleşmesiyle dört) ay olduğundan, bu iki hükmün birlikte okunmasından deneme süresi içindeki feshin çoğu durumda bu kıdemin altında kalacağı sonucu çıkar; kanun "deneme süresinde işe iade olmaz" demez. Ara verilen ya da önceki sözleşme dönemlerinin birleşip birleşmediği ve deneme süresinin altı aylık kıdeme sayılıp sayılmadığı bu sayfada anlatılmıyor. İşe iade talebi için fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir (İşK m.20/1); ayrıntı Dosya 022'de.

Deneme süresi kıdeme sayılır mı?

Yıllık ücretli izin için kanun açıktır: işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış işçilere izin verilir. İş güvencesi kıdemi, bildirim süreleri ve kıdem tazminatı bakımından deneme süresinin sayılıp sayılmadığı bu sayfada anlatılmıyor. Kıdem tazminatı için Dosya 020 ve 023'e bakılabilir.

İşsizlik ödeneği ve deneme süresi: bu sayfada neler anlatılmıyor?

Bu sayfada anlatılmıyor. İşsizlik ödeneğinin şartları İşsizlik Sigortası Kanunu'nda ayrıca düzenlenir; deneme süresinde sona ermenin ödeneğe etkisi bu sayfada anlatılmıyor.

Deneme süresi bittikten sonra işten çıkarılma ya da istifa nasıl olur?

İşK kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar), deneme süresi bittikten sonra belirsiz süreli sözleşmenin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir; bildirim şartına uymayan taraf, işçi de olsa işveren de olsa bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder. Süreler asgaridir. Deneme süresinin bu sürelerin hesabına sayılıp sayılmadığı anlatılmıyor; süreler için Dosya 024'e bakılabilir.

Deneme süresi içindeki fesihte bir Yargıtay kararı var mı?

Deneme süresinin kendisini (kaç ay, uzatma, kıdeme sayılma) ele alan gerekçeli bir karar bu çalışmada bulunamadı. Bir 9. Hukuk Dairesi kararında (2024/13609 E., 2025/3180 K., 08.04.2025, bozma, olaya özgü), iki aylık deneme kaydı olan sözleşmeyle aynı tarihli ayrı sözleşmede cezai şart bulunan olayda, deneme süresinde fesih edildiği için cezai şart istenemeyeceği gerekçesi dosya içeriğine uygun görülmemiş ve cezai şart talebinin değerlendirilmesine engel bulunmadığı belirtilmiştir; cezai şartın doğup doğmadığına karar verilmemiştir.

Ücret ya da tazminat için dava açmadan önce ne yapılır?

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı davalarında önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (İMK m.3/17); ücret alacağının ya da tazminatın zamanaşımı süresi bu sayfada anlatılmıyor. Kendi durumunuz için bir avukata ya da maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.

Bağlantılı dosyalar

Kaynaklar

4857 sayılı İş Kanunu — mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7036.pdf · 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu — mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4447.pdf · Karar:
- karararama.yargitay.gov.tr
Kararlar karararama.yargitay.gov.tr'de esas/karar numarasıyla aranabilir.

Bu sayfada bir hata mı gördünüz? Düzeltme bildirin (e-posta uygulamanız hazır bir şablonla açılır; açılmazsa iletisim@haklariniogren.com adresine yazabilirsiniz)