SGK Çıkış Kodu Yanlış Yazıldıysa Ne Olur? İşsizlik Maaşı, Kıdem, İhbar

İşveren, hizmet akdi sona eren sigortalının durumunu en geç 10 gün içinde SGK'ya bildirir (SSGSSK m.9); çıkış kodu SGK dilinde işten ayrılış bildirgesindeki işten ayrılış nedenidir ve işveren SGK'nın listesinden fesih nedenine uygun olanı işaretler. Kodları belirleme yetkisi kanunda değil SGK'dadır. İSK m.48 ise ödenek hâllerinde işten ayrılma bildirgesi için 15 gün yazar; iki sürenin ilişkisi bu sayfada anlatılmıyor.

SGK genelgesindeki yollar (Genelge 2013/11, Eylül 2025 işlenmiş hâli) basamaklıdır: işveren bildirgeyi verdikten sonra 10 gün içinde silip güncelleyebilir; sonra işverenin belgeli talebi değiştirilir; sigortalının talebi işverenle birlikte başvurulmuşsa değiştirilir. Kıdem veya ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde bildirilen çıkışta ilam niteliğindeki arabuluculuk anlaşması ya da mahkeme kararı bu tazminatı öngörürse, sigortalı veya işveren bu belgeyle başvurunca kod karara uygun nedenle değiştirilir. Genelge metninde yalnız kıdem veya ihbar tazminatı yazılıdır. Genelge: "Sigortalıya hak etmediği halde aylık ve işsizlik ödeneği ödenmesi halinde yersiz ödemeye sebep olan işveren bu durumdan sorumlu tutulacaktır."

SGK genelgesine göre (Genelge 2013/11, Eylül 2025 işlenmiş hâli) sigortalının talebi işverenle birlikte başvurulmuşsa değiştirilir, bunun dışında sigortalı taleplerinde işten ayrılış nedeniyle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmayacağı yazılıdır. Genelge 2025/8'deki, ilam niteliğindeki arabuluculuk anlaşması ya da mahkeme kararı (kıdem veya ihbar tazminatına ilişkin) istisnası saklıdır.

Eski SGK listesinde 29, işverenin işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle feshini gösteriyordu; SGK Genelgesi 2021/9 (01.04.2021) bu kodu listeden çıkardı ve yerine 42-50 arası kodları ekledi (her biri 4857 m.25/II'nin bir bendine karşılık gelir). İş Kanunu kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar) kıdem ve ihbar tazminatı kanunda koda değil feshin nedenine bağlanır; kod bir bildirimdir. Genelge, eski bildirgelerdeki 29 kayıtlarına ne olacağını yazmaz.

İş Kanunu kapsamında (m.4 bazı işleri hariç tutar) kıdem tazminatı, işverenin 17. maddenin II numaralı bendindeki sebepler dışındaki feshinde doğan hâllerden biridir (4857 Geçici m.1 bu atfı m.25'e bağlar; kıdemin başka şartları Dosya 020 ve 023'te); bildirim şartına uymayan taraf bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder ve işveren haklı nedenlerde bildirim süresini beklemeden feshedebilir (m.17, m.25). Bir Yargıtay kararında kod 25/II-(e)'ye uygun, fesih haklı bulunduğundan kod düzeltme ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiği belirtilmiştir; sonuç olaya göre değişir. Başka bir kararda işçinin, işverenin haklı fesih hakkını kullanmasını önlemek için istifa etmesi hakkın kötüye kullanılması sayılmış ve kodun istifaya çevrilmesi talebinin reddi gerektiği belirtilmiştir (olaya özgü).

Kanun ödeneği koda değil, hizmet akdinin İSK m.51'de sayılan hâllerden birine dayalı olarak sona ermesine, ayrıca m.50'deki hizmet ve prim koşuluna ve süresinde başvuruya bağlar. İşçinin haklı neden olmadan kendi isteğiyle ayrılması m.51'de sayılan hâller arasında yazılı değildir (kanun lafzından çıkarım; sonuç olaya göre değişebilir). SGK genelgesi, ayrılış nedeni bilgisinin İŞKUR tarafından işsizlik ödeneğinin hesaplanmasında doğrudan kullanıldığını yazar; hangi kodun ödenek verdiğini gösteren bir liste bu sayfada anlatılmıyor. Başvuru İŞKUR'a göre fesihten sonra 30 gün içinde yapılır.

Yargıtay 9. HD, kodun gerçeğe aykırı bildirildiği iddiasıyla işveren aleyhine açılan davayı tespit davası olarak niteler ve davanın SGK'ya yöneltilemediğini belirtir (2025/2653 E.). İki kararında, oy çokluğuyla, işe iade ya da kıdem davası varken de bu davada güncel hukuki yarar bulunduğunu kabul etmiştir; kararlarda karşı oy vardır (2025/2653 E.; 2026/1141 E.). Kodu alt işveren bildirmişse asıl işverenin kodu düzeltme yükümlülüğü bulunmadığı yönünde tek bir karar vardır (2026/2543 E.; oy çokluğu, olaya özgü).

İMK m.3/1'e göre işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 9. HD bir kararında çıkış kodunun düzeltilmesi davasını arabuluculuk dava şartına tabi saymamıştır (2026/1382 E.; oy birliği, olaya özgü). Bu bilgi doğrudan dava açılabileceği anlamına gelmez; tazminat talepleri için arabuluculuk şartı ayrıca geçerlidir.

Bu sayfa 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler içindir. İşK m.4 bazı işleri (ör. deniz ve hava taşıma işleri, ev hizmetleri) kapsam dışında bırakır; kapsam dışı işlerde ne uygulanacağı bu sayfada anlatılmıyor.