Haklı nedenle fesih
Tanım
İş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden sona erdirmeye izin veren nedenle yapılan fesihtir; işçi bakımından İşK m.24, işveren bakımından m.25'te sayılır. İşçinin haklı nedenle feshi 1475 s. İşK m.14'e göre kıdem tazminatı doğurur (Yargıtay uygulamasına göre ayrıca işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak gerekir; bu şart kanun metninde değildir). İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere (İşK m.25/II; örneğin güveni kötüye kullanma, hırsızlık) dayanarak yaptığı feshinde ise kıdem ödenmez; bu hâllerin gerçekten oluşmuş olması gerekir ve haklı nedenle yapılan her fesih bu kapsama girmez. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, karşı tarafın davranışının öğrenildiği günden başlayarak 6 iş günü geçtikten ve her hâlde fiilden itibaren 1 yıl sonra kullanılamaz (İşK m.26); işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde 1 yıllık süre uygulanmaz. Altı iş günü süresinin ücretin ödenmemesi hâlinde (m.24/II-e) nasıl işlediği bu sitede anlatılmıyor; süreyi geçirmeden bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz. Haklı neden gerçekte yoksa ayrılış istifa sayılabilir; haklı nedeni iddia eden, genel kurala göre iddiasını ispatla yükümlüdür (TMK m.6).
4857 s. İşK m.24, m.25/II, m.26; 1475 s. İşK m.14; TMK m.6
Örnek
Temsilî örnek
Bir işveren, işçinin güveni kötüye kullandığını öğrenir, bildirim süresini beklemeden iş sözleşmesini fesheder ve işçi kıdem tazminatı ister. Kanuna göre ahlak ve iyi niyete uymayan hâllere (İşK m.25/II) dayanan fesihte kıdem ödenmez; ancak bu hâllerin gerçekten oluşmuş olması gerekir ve haklı nedenle yapılan her fesih bu kapsama girmez. Ahlak ve iyi niyete uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, karşı tarafın davranışının öğrenildiği günden başlayarak 6 iş günü geçtikten sonra kullanılamaz (İşK m.26). Her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl geçtikten sonra da kullanılamaz. İşçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde 1 yıllık süre uygulanmaz.
Sık karıştırılan
İstifa: Haklı neden gerçekte yoksa ayrılış istifa sayılabilir; haklı nedeni iddia eden, genel kurala göre iddiasını ispatla yükümlüdür (TMK m.6).
İhbar tazminatı ve bildirim süresi: Haklı nedenle feshederken bildirim süresi beklenmez; haklı neden olmadan bildirim süresine uymadan ayrılan işçi ise tazminat ödemek zorunda kalabilir.
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ahlak ve iyi niyete aykırı hâllere dayanan haklı nedenle fesih (İşK m.24/II) için hak kullanma süresi Dosya 020 | Öğrenildiği günden başlayarak 6 iş günü; her hâlde fiilden itibaren 1 yıl (işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde 1 yıllık süre uygulanmaz; bunun işleyişi bu sitede anlatılmıyor). Bu sürelerden sonra fesih yetkisi kullanılamaz. | İşçinin, karşı tarafın o davranışta bulunduğunu öğrendiği gün. Altı iş gününün ücret ödenmemesi bendinde (m.24/II-e) nasıl işlediği bu sitede doğrulanmadı; süreyi geçirmeden bir avukata sorun. | İşK m.26 |
Bu terimin geçtiği dosyalar
- Dosya 020: İstifa Ederseniz Kıdem Tazminatı Alabilir misiniz?
- Dosya 021: İşten Ayrılırken İmzalatılan Belgeler: İstifa ve İbraname Neyi Bitirir?
- Dosya 023: Kıdem Tazminatı Kimlere, Hangi Şartla Ödenir?
- Dosya 024: İhbar Süresi Kaç Hafta? İşten Çıkarılırken ve İstifa Ederken
- Dosya 025: Yıllık İzin Kaç Gün? İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir? Kullanılmayan İzin
- Dosya 026: Maaş Geç Yatarsa Ne Yapılır? İşçinin Hakları