İlamsız icra

Tanım

Bir mahkeme kararına (ilama) dayanmadan, doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılan icra takibi; İcra ve İflas Kanunu (İİK) ilamların icrasını ve ilamsız takibi ayrı bölümlerde düzenler. Kira ilişkisinde ev sahibi ödenmeyen kira için tahliye ihtarlı ödeme emriyle (İİK m.269) ya da yazılı kira sözleşmesinin süresi bittikten sonraki 1 ay içinde veya yazılı tahliye taahhüdündeki boşaltma tarihinden itibaren 1 ay içinde tahliye emriyle (İİK m.272; TBK m.352/1) bu yola başvurabilir. Konut kirasında ev sahibi, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez; 10 yıllık sürelerden sonra sebep göstermeden sona erdirmenin şartları 'Uzama yılı ve 10 yıllık uzama süresi' terimindedir (TBK m.347). Kiracı tahliye emrine tebliğden itibaren 7 gün, tahliye ihtarlı ödeme emrine tebliğden itibaren çoğu durumda 7 gün içinde itiraz edebilir (İİK m.269, 274). Kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesi zorunlu arabuluculuğun dışındadır (HUAK m.18/B-1-a).

İİK m.42, 269, 272, 274; TBK m.347, 352/1; HUAK m.18/B-1-a

Örnek

Temsilî örnek

Bir ev sahibi, kiracısı kirayı ödemediği için mahkemeye gitmeden icra dairesine başvurur. İcra dairesi kiracıya tahliye ihtarlı ödeme emri gönderir; bu yol zorunlu arabuluculuğun dışındadır. Kiracı tebliğden itibaren çoğu durumda 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz edilmez ve ihtar süresinde kira ödenmezse ev sahibi, ihtar süresinin bitiminden itibaren 6 ay içinde icra mahkemesinden tahliye isteyebilir. Kiracı itiraz ederse takip durur; ihtar süresinde kira ödenmemişse ve kanundaki şartlar varsa ev sahibi itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi icra mahkemesinden isteyebilir. Kira alacağı takibinde itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde kaldırma istenmezse aynı alacak için ilamsız icra yoluyla yeniden takip yapılamaz.

Sık karıştırılan

İlamlı icra: İlamsız icra mahkeme kararına (ilama) dayanmadan, doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılır. İcra ve İflas Kanunu ilamların icrasını ve ilamsız takibi ayrı bölümlerde düzenler.
Zorunlu arabuluculuk: Kira uyuşmazlığında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Kiralananın ilamsız icra yoluyla tahliyesi ise bu şartın dışındadır.

Süreler

Durum	Süre	Ne zaman başlar?	Dayanak
Kira ödenmediği için ilamsız icra takibi (tahliye ihtarlı ödeme emri): itiraz Dosya 004	7 gün içinde	Ödeme emrinin tebliğinden. İtiraz takibi durdurur ama tek başına korumaz: kira ödeme süresinde ödenmezse tahliye yine istenebilir (İİK m.269/3, 269/b-c)	İİK m.269/2, 269/3, 269/b-c, m.62/1
Dava öncesi arabulucu şartı ve süre işlemesine etkisi Dosya 016	Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; arabuluculuk sürecinde hak düşürücü süre işlemez	Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen süre; bu, başvurunun dava süresi içinde yapılmış olmasını gerektirir; erken başvuru riskli olabilir. Yargıtay, ihtiyaç sebebiyle tahliye davalarında başvurunun dava açma hakkı doğduktan sonra, dava açma süresi içinde yapılması gerektiğine karar verdi (3. HD 2025/1495 E., 2025/3048 K., 26.05.2025); bu karar iki haklı ihtar davası hakkında değildir; iki haklı ihtarda kira yılı bitmeden yapılan başvurunun geçerli olup olmadığı Yargıtay kararlarında ele alınmıyor. İlamsız icra yoluyla tahliye bu şartın dışındadır; iki haklı ihtara dayanan sona erdirme ise dava yoluyla istenir	HUAK m.18/B-1, 18/B-1a, 18/A-15; TBK m.352/2
Tazminat davasından önce arabulucu şartı ve süreye etkisi Dosya 017	Arabulucuya başvurmak dava şartıdır; arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (bu kuralın TBK m.342'deki bankaya bildirim süresine etkisi bu sayfada ele alınmamıştır)	Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen süre. İlamsız icra yoluyla tahliye bu şartın dışındadır; hasar tazminatıyla ilgisi yoktur. Bir konut dosyasında bölge adliye mahkemesi arabulucuya başvuruyu yazılı hasar bildirimi yerine saymadı	HUAK m.18/B-1, 18/B-1a, 18/A-2, 18/A-15
Fesih bildirimi ve tahliye davası (dava öncesi arabulucu şartı) Dosya 018	Fesih yazılı olmalıdır; dava öncesi arabulucuya başvuru zorunlu	Aykırılık ihtarda verilen sürede giderilmezse kiraya veren sözleşmeyi feshedebilir; fesih bildirimi yazılı olmalıdır (TBK m.348). İhtardan sonra ayrıca ayrı bir fesih bildirimi gerekip gerekmediği bu sayfada yanıtlanmamıştır. Sonra arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılır. Ödenmeyen kira gibi ilamsız icra yoluyla tahliye bu arabulucu şartının dışındadır. Dava şartı arabuluculukta başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Genel mahkemede (sulh hukuk) açılacak fesih ve tahliye davası için kanun ayrı bir süre koymaz; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, on yıllık uzama sonunda yapılan feshe ilişkin bir kararının gerekçesinde, ödenmeyen kira (TBK m.315) ve sözleşmeye aykırılık (TBK m.316) sebebiyle açılacak fesih ve tahliye davalarının makul sürede açılması gerektiğini belirtmiştir (3. HD 2025/5740 E., 2025/6197 K.). Makul sürenin ne kadar olduğu bu sayfada verilmez; icra yolundaki süreler bundan ayrıdır. Gecikme riski için bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.	TBK m.348; HUAK m.18/B-1a, 18/A-15; HMK m.4/1-a

Bu terimin geçtiği dosyalar

İlgili terimler

Sözlüğe dön