Depozito (güvence)
Tanım
Kanundaki adı güvencedir: konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse bu güvence 3 aylık kira bedelini aşamaz (TBK m.342/1). Para ya da kıymetli evrak verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı parayı kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırır, kıymetli evrakı bir bankaya depo eder; banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir (TBK m.342/2). Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen 3 ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını ya da takibe giriştiğini bankaya yazılı bildirmemişse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri verir (TBK m.342/3).
TBK m.342
Örnek
Temsilî örnek
Bir kiracı, kira sözleşmesi sona erdikten sonra bankadaki güvencenin geri verilmesini ister. Ev sahibi, sözleşmenin bitiminden sonraki 3 ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava ya da takip başlattığını bankaya yazılı olarak bildirmemiştir. Kanuna göre bu durumda banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri verir. Ev sahibi süre içinde bildirim yapmışsa, banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir.
Sık karıştırılan
Hor kullanım: Depozito, kanundaki adıyla güvencedir. Hor kullanım ise kiracının özenle kullanma borcuna aykırı kötü kullanımla kiralananda zarar doğurmasıdır.
Olağan eskime: Sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve bozulmalardan kiracı sorumlu değildir (TBK m.334).
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Depozito (güvence) tutarı Dosya 014 | En fazla 3 aylık kira bedeli | Sözleşmeyle depozito kararlaştırılmışsa; depozito zorunlu değildir. Ayrıntı: Dosya 009 | TBK m.342/1 |
| Bankadaki depozitoyu geri vermemesi için bankaya bildirim Dosya 014 | 3 ay içinde | Kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen 3 ay içinde dava ya da icra/iflas takibini bankaya yazılı bildirmezseniz banka, kiracının istemi üzerine parayı geri verir. Kira davası açacaksanız önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m.18/B-1); arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15); bunun bu 3 aylık bildirim süresine etkisi bu sayfada ele alınmadı, 3 ay dolmadan dava açılıp açılamayacağı kendi durumunuz için bir avukata danışılması gereken bir konudur | TBK m.342/3 |
| Bankadaki depozito: ev sahibinin dava ya da takibi bildirmesi Dosya 017 | Üç ay | Kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde; süre içinde dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı bildirmeyen ev sahibine karşı banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür. Arabuluculuk sürecinin bu üç aylık süreye etkisi bu sayfada ele alınmamıştır; süre kısadır, bir avukata ya da maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurun | TBK m.342 |
Bu terimin geçtiği dosyalar
- Dosya 004: Ev Satıldı, Yeni Ev Sahibi Kiracıyı Çıkarabilir mi?
- Dosya 005: Kira Ödenmezse Ne Olur? 30 Gün, İhtar ve İcra
- Dosya 012: Kiracı Kirayı Ödemiyor: Ev Sahibi Ne Yapabilir?
- Dosya 014: Kira Sözleşmesinde Neler Olmalı, Hangi Maddeler Geçersiz?
- Dosya 017: Kiracı Evi Hasarlı Bıraktı: Teslim Alırken Neye Dikkat Etmelisiniz?