Yan giderler
Tanım
Kira bedelinin dışında, kiralananın kullanımıyla ilgili olarak yapılan giderlerdir; kanun kavramı ayrıca tanımlamaz. Kanuna göre kiraya veren, kiralananın kullanımıyla ilgili olarak kendisi veya üçüncü kişi tarafından yapılan yan giderlere katlanmakla yükümlüdür (TBK m.303); konut ve çatılı işyerinde ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine ise sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa kiracı katlanır (TBK m.341). Kiracı, aksine sözleşme ve yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür (TBK m.314). Muaccel kira bedeli gibi yan gider de ödenmezse kiraya veren, kiracıya yazılı süre verip sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m.315/1). Sözleşmeyle kiracıya yüklenen aidatı Yargıtay bir kararında yan gider saymış ve ödenmemesini tahliyeye esas temerrüt nedeni olarak değerlendirmiştir (3. HD 2017/13989 E., 2018/2523 K.). Temizlik ve bakım giderleri ayrı bir borçtur ve kiracıya düşer; bu konuda yerel âdete de bakılır (TBK m.317).
TBK m.303, 314, 315/1, 317, 341
Örnek
Temsilî örnek
Bir kiracının sözleşmesinde aidatın kiracıya ait olduğu yazılıdır ve kiracı aidatı ödememiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bir kararında, sözleşmeyle kiracıya yüklenen aidatı yan gider saymış ve ödenmemesini tahliyeye esas temerrüt nedeni olarak değerlendirmiştir. Karar, sözleşmenin özel hükmüyle aidatın kiracıya yüklendiği bir olaya ilişkindir. Kanuna göre ev sahibi, ödenmeyen yan gider için kiracıya yazılı süre verip bu sürede de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyerinde bu süre en az 30 gündür (TBK m.315/2).
Sık karıştırılan
Kira bedeli: Yan giderler kira bedelinin dışında, kiralananın kullanımıyla ilgili yapılan giderlerdir. Kanun kavramı ayrıca tanımlamaz.
Temizlik ve bakım giderleri: Temizlik ve bakım giderleri ayrı bir borçtur ve kiracıya düşer. Bu konuda yerel âdete de bakılır (TBK m.317).
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kira bedeli ya da yan gider ödenmezse ev sahibinin yazılı olarak vereceği süre (konut); bu sürede de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir Dosya 008 | En az 30 gün | Yazılı bildirimin kiracıya tebliğ edildiği günü izleyen gün | TBK m.315 |