Haklarını Öğren
İhtiyaç nedeniyle tahliye
Tanım
Kiraya verenin, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa kira sözleşmesini dava yoluyla sona erdirmesi (TBK m.350/1). Dava, önce arabulucuya başvurularak, belirli süreli sözleşmede sürenin sonundan (sözleşme uzadıysa uzayan kira yılının sonundan), belirsiz süreli sözleşmede genel hükümlere göre belirlenecek tarihten başlayarak 1 ay içinde açılır; arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen süre bu 1 aya sayılmaz (HUAK m.18/A-15; Yargıtay'ın bir kanun yararına bozma kararı, 3. HD 2025/2548 E., 2025/5852 K.) ve Yargıtay'ın uyuşmazlık giderme kararına göre başvuru, dava açma hakkı doğduktan sonra dava süresi içinde yapılmalıdır (3. HD 2025/1495 E., 2025/3048 K.). En geç bu sürede yapılan yazılı 'dava açacağım' bildirimi süreyi 1 kira yılı uzatır (TBK m.353). Belirli süreli sözleşmede kiraya veren için önceden bildirim şartı varsa Yargıtay'ın uyuşmazlık giderme kararına göre ona da uyulmalıdır, uyulmazsa sözleşme 1 yıl uzar (3. HD 2024/2446 E., 2025/1440 K.). Yargıtay'a göre ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunu kiraya veren ispatlar (ör. 3. HD 2024/1007 E., 2025/97 K.; 6. HD 2014/6610 E., 2014/8287 K.); kiralananı sonradan edinen yeni malik için ayrı kurallar vardır (TBK m.351).
TBK m.350/1, 351, 353; HUAK m.18/A-15, 18/B-1
Örnek
Temsilî örnek
Bir kiraya veren, belirli süreli sözleşmeyle kiraya verdiği konutu kendi altsoyu için kullanma zorunluluğu bulunduğu gerekçesiyle sözleşmeyi dava yoluyla sona erdirmek ister. Kanuna göre dava önce arabulucuya başvurularak, sürenin sonundan (sözleşme uzadıysa uzayan kira yılının sonundan) başlayarak 1 ay içinde açılır. Kanuna göre arabuluculuk başvurusundan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A-15). Yargıtay'ın bir uyuşmazlık giderme kararına göre arabuluculuk başvurusu, dava açma hakkı doğduktan sonra, dava süresi içinde yapılmalıdır. Yargıtay'a göre ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunu kiraya veren ispatlar. Sözleşmede kiraya veren için önceden bildirim şartı varsa Yargıtay'ın bir uyuşmazlık giderme kararına göre ona da uyulmalıdır; uyulmazsa sözleşme 1 yıl uzar.
Sık karıştırılan
Yeni malik: Yeni malik, kiralananı sonradan edinen kişidir ve onun için ayrı kurallar vardır (TBK m.351). Bu terimde anlatılan dava, TBK m.350/1'e dayanan kiraya verenin davasıdır.
Tahliye taahhüdü: Taahhütte kiracı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı üstlenir; kiraya veren o tarihten başlayarak 1 ay içinde icraya başvurabilir ya da dava açabilir. İhtiyaç nedeniyle tahliyede ise dayanak kiraya verenin gereksinimidir.