Haklarını Öğren
Önemli: Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî nitelik taşımaz, hukuki danışmanlık ya da avukatlık hizmeti değildir ve hata içerebilir. Kendi durumunuzla ilgili bir karar vermeden önce bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurun. Yasal uyarı

Delil tespiti

Tanım

Dava açılmadan önce ya da görülmekte olan davada, ileride ileri sürülecek bir vakıanın tespiti için keşif yapılmasını, bilirkişi incelemesini veya tanık ifadelerinin alınmasını mahkemeden isteme yoludur (HMK m.400/1). Hukuki yarar gerekir; delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilindeyse hukuki yarar var sayılır (HMK m.400/2). Dava açılmamışsa talep esas davaya bakacak mahkemeden ya da keşif veya bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istenir (HMK m.401/1); tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporu mahkemece karşı tarafa resen tebliğ edilir (HMK m.402/4). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bir kira kararında, tespit tarihi ile bilirkişi raporunun tebliği arasındaki sürenin de makul olması gerektiğini belirtmiş ve bu olayda kiraya verenin kiracıya makul süre içinde yazılı bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirdiğinden söz edilemeyeceğini söylemiştir (3. HD 2024/822 E., 2025/281 K.). Noterin vakıa tespitine ilişkin hükümler saklıdır (HMK m.401/2).

HMK m.400, 401/1, 401/2, 402/4

Örnek

Temsilî örnek

Dava açmayı düşünen bir kiraya veren, kiralananın durumunun bilirkişi incelemesiyle tespitini istiyor ve talebi hangi mahkemeye yapacağını soruyor. Dava açılmamışsa talep esas davaya bakacak mahkemeden ya da bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istenir (HMK m.401/1). Hukuki yarar gerekir; delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı ya da ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilindeyse hukuki yarar var sayılır (HMK m.400/2). Tespit tutanağı ve varsa bilirkişi raporu mahkemece karşı tarafa resen tebliğ edilir (HMK m.402/4). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin bir kira kararına göre, kiralanan geri verildikten sonra yapılan tespitte, tespit tarihi ile bilirkişi raporunun tebliği arasındaki sürenin de makul olması gerekir. Bu, kiraya verenin hemen yazılı bildirim yükümlülüğüyle (TBK m.335) ilgilidir; o olayda kiraya verenin bu yükümlülüğü makul süre içinde yerine getirdiğinden söz edilemedi.

Sık karıştırılan

  • Noter vakıa tespiti: Delil tespiti mahkemeden istenir. Noterin vakıa tespitine ilişkin hükümler ise saklıdır (HMK m.401/2).

Süreler

DurumSüreNe zaman başlar?Dayanak
Delil tespiti ve raporun kiracıya tebliği Dosya 017Kanunda gün sayısı yok; Yargıtay tebliğin de makul sürede olmasını arıyorDava açılmadan önce tespit, esas davaya bakacak mahkemeden ya da evin bulunduğu yer sulh mahkemesinden istenir; Yargıtay'ın bir kararında tespit raporunun kiracıya makul sürede tebliği de aranarak bildirim yapılmamış sayıldıHMK m.400, 401

Bu terimin geçtiği dosyalar

İlgili terimler

Sözlüğe dön

Genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat ve Yargıtay uygulaması değişebilir; örnek temsilîdir, gerçek bir olayı anlatmaz. Kendi durumunuz için bir avukata veya maddi imkânınız yoksa baroların adli yardım bürosuna başvurun.