Kefalet / müteselsil kefil
Tanım
Kefalet sözleşmesi, kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.581). Yazılı yapılmalı ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmelidir; kefil bunları, müteselsil kefil olması durumunda bu sıfatı da kendi el yazısıyla yazmak zorundadır (TBK m.583). Eşlerden biri, ayrılık kararı ya da yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rıza sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmelidir (TBK m.584/1). Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibinin ya da ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisinin işletme veya şirketle ilgili kefaletleri, esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârın mesleki faaliyetiyle ilgili kefaletleri ve kanunda sayılan bazı kredi kefaletleri için eşin rızası aranmaz (TBK m.584/3). Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen bir ifadeyle yükümlülük altına girmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden kefili takip edebilir; ancak borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması ya da açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir (TBK m.586/1). Kapatılan Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesinde azami miktar ve kefalet tarihine ilişkin el yazısı ibare bulunmayan kefaleti şekil şartına uyulmadığı için geçersiz saymıştır (6. HD 2015/8437 E., 2016/2793 K.).
TBK m.581, 583, 584, 586/1
Örnek
Temsilî örnek
Bir kiracı, kira sözleşmesine kefil göstermiştir; kefil sözleşmeyi imzalamış, ancak sorumlu olacağı azami miktarı ve kefalet tarihini kendi el yazısıyla yazmamıştır. Kanuna göre kefalet yazılı yapılmalı ve kefil azami miktar ile kefalet tarihini kendi el yazısıyla yazmak zorundadır (TBK m.583). Kapatılan Yargıtay 6. Hukuk Dairesi bir kararında, kira sözleşmesinde bu el yazısı ibareler bulunmayan kefaleti şekil şartına uyulmadığı için geçersiz saymıştır. Kefil evliyse, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı ya da yasal olarak ayrı yaşama hakkı yoksa eşinin yazılı rızası da gerekir. Bu rıza sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olmalıdır. Kanunda sayılan bazı kefaletlerde eşin rızası aranmaz (TBK m.584).
Sık karıştırılan
Depozito (güvence): Depozito, kanundaki adıyla güvence, konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya yüklenmişse 3 aylık kira bedelini aşamaz (TBK m.342/1). Kefalet ise kefilin, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir (TBK m.581).
Süreler
| Durum | Süre | Ne zaman başlar? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kefalette eşin yazılı rızası Dosya 014 | Kefalet kurulmadan önce ya da en geç kurulduğu anda | Kefalet sözleşmesinin kurulması; istisnalar kanunda sayılmıştır | TBK m.584/1 |